Kısa mesaj, e-posta ve telefonla dolandırıcılık: nasıl tanınır ve nereye bildirilir

Ayrıntılı açıklama

Dolandırıcılık işaretleri (Citizens Advice'a göre): bir şey gerçek olamayacak kadar iyi görünüyorsa belki dolandırıcılıktır. Çoğu zaman bir yabancının ani temasıyla başlar. İşaretler: şirketin posta adresi yok; hızlı para göndermenizi istiyorlar; hediye kartı veya MoneyGram ve Western Union havalesi gibi tuhaf bir yöntemle ödemenizi istiyorlar; şifre veya PIN istiyorlar; ya da anlaşmayı yazılı vermediler.

Vergi dairesi (HMRC): hükümet sitesine göre HMRC'den «vergi iadesi» veya ceza haberi veren ya da kişisel bilgi ve ödeme isteyen e-posta, kısa mesaj, WhatsApp gibi uygulama mesajı veya telefon araması asla gelmez. Sahte kısa mesajı 60599'a (normal şebeke ücretiyle), e-postayı phishing@hmrc.gov.uk'ye gönderin; uygulama mesajlarının ekran görüntüsünü alıp aynı adrese gönderin. Mektup geldiyse mektubun geldiğini söylediği HMRC bölümüyle iletişime geçin. Sahte mesaja yanıt verip bilgi verdiyseniz HMRC güvenlik ekibine ne verdiğinizi yazın, ama bilgilerin kendisini e-postaya yazmayın (gelir vergisi yazısı).

Vize ve göç: vize ücretini asla nakit veya para havalesiyle ödemeniz istenmez. Vize hakkındaki şüpheli e-postaları, mektupları ve aramaları e-postanın kopyası, gönderenin adresi, tarih ve saat ve ne yanıt verdiğinizle birlikte Report Fraud'a bildirin (e-Vize yazısı).

Kendini devlet gibi gösteren siteler ve numaralar: bazı siteler, e-postalar ve numaralar resmî devlet hizmetlerine benzer ama değildir ya da ücretsiz veya daha ucuz bir iş için para alır. Resmî hizmetleri ve numaraları hükümet sitesinde arayın; örneğin ehliyet için sürücü kurumundan (geçici ehliyet yazısı).

Banka adına arama: biri sizi kandırarak paranızı veya bilgilerinizi almak için aradığını düşünüyorsanız kapatın ve 159'u arayın; sizi doğrudan kendi bankanıza bağlayan güvenli bir hizmettir. Genellikle normal ücretle hesaplanır. Bankanızın sizinle nasıl iletişime geçtiğine ve hangi güvenlik sorularını sorduğuna bakın (banka hesabı yazısı).

Yeni hesaba ödemeden önce: birine ilk kez para gönderdiğinizde banka hesap sahibinin adını kontrol eder. Ad tamamen farklıysa güvenilir bir numarayla (örneğin faturadan değil, kendi sitelerinden) sormadan ödemeyin; fatura sahte olabilir. Biri acele ettiriyor veya baskı yapıyorsa yine de önce kontrol edin. Citizens Advice'ın önerisi: önce £1 gönderin ve doğru hesaba ulaştığını görün, sonra kalanı. Kontrol etmeden öder ve dolandırıcılık çıkarsa paranız geri gelmeyebilir. Daha fazla koruma için banka kartı veya kredi kartıyla ödeyin (kredi kartı yazısı).

Çevrimiçi güvenlik: güvenmediğiniz bir şeye tıklamayın ve indirmeyin. E-postanız için başka yerde kullanmadığınız güçlü bir şifre koyun; şifre yöneticisi (password manager) yardımcı olur. İki adımlı girişi açın. İlkokulunuzun adı veya ulusal sigorta numarası gibi bilgileri gerekçesiz bir siteye vermeyin. Site adresinin yanındaki kilit, şirketin gerçek olduğunu garanti etmez. Yeni bir mağaza için sokak adı olan gerçek adrese ve başka sitelerdeki insan yorumlarına bakın.

Bildirim (İngiltere ve Galler için): tüm dolandırıcılıkları ulusal dolandırıcılık bildirim merkezi Report Fraud'a bildirin: çevrimiçi veya 0300 123 2040 ile. Şüpheli kısa mesajı telefon şirketinize ulaşması için ücretsiz olarak 7726'ya gönderin. Şüpheli e-postayı ulusal siber güvenlik merkezinin incelemesi için report@phishing.gov.uk'ye gönderin. Dolandırıcılık mektubunu Kraliyet Postası'na (Royal Mail) bildirin: 0800 011 3466, ücretsiz. Dolandırıcı reklamı Advertising Standards Authority'ye. Kripto para, yatırım, sigorta veya emeklilik dolandırıcılığını mali denetim kurumuna (FCA). Bildirmekten utanmayın; dolandırıcılık herkesin başına gelebilir ve bildiriminiz başkalarının dolandırılmasını önler.