İngiltere'de kredi kartı: nasıl çalışır ve ne zaman pahalılaşır

Ayrıntılı açıklama

Kredi kartı nasıl çalışır: bankaların, finans şirketlerinin ve bazı mağazaların verdiği, alışveriş veya makineden para çekmek için bir karttır. Kredi geçmişinize ve gelirinize bağlı belirli bir limite (credit limit) kadar harcayabilirsiniz. Her alışveriş hesabınıza eklenir ve toplam borca «bakiye» (balance) denir. Her ay toplam borç, asgari ödeme ve son ödeme tarihini içeren bir ekstre gelir. Citizens Advice'a göre genellikle 20 ile 55 gün arasında faizsiz bir dönem vardır; vadeye kadar tüm borcu ödemezseniz faiz eklenir. Ekstreyi dikkatle okuyun ve her hatayı hemen bildirin.

Faiz: her ay tüm borcu öderseniz alışverişler için faiz ödemezsiniz; ama nakit için faiz ödersiniz. Tamamından az öderseniz MoneyHelper'a göre tüm borç için genellikle yüzde 25 ile 60 arasında faiz ödersiniz. Yalnızca asgari ödeme, borcun bitmesinin yıllar sürebileceği anlamına gelir. Citizens Advice, kart şirketi faizi yükseltirse artışı reddedip borcu önceki oranla ödemek için 60 gününüz olduğunu söylüyor. Ödediğiniz para önce karttaki en pahalı borcu kapatır.

Geç ödeme: geç veya asgariden az öderseniz dosyanıza olumsuz işaret düşer ve sonraki başvurular reddedilebilir veya en ucuz teklifleri alamayabilirsiniz (kredi puanı yazısı). Genellikle gecikme ücreti de vardır ve düşük faiz gibi özel teklifleri kaybedebilirsiniz. Citizens Advice'a göre kaçırılan tek bir ödeme için £12'dan fazla ücret haksız sayılabilir ve itiraz edilebilir. Asgari tutar veya tüm borç için otomatik ödeme kaçırmayı önler.

Nakit ve yurt dışı: kredi kartıyla nakit çekmek pahalıdır; Citizens Advice'a göre tüm borcu zamanında ödeseniz bile faizi hemen işler ve genellikle yüzde 2 civarı ücreti vardır. Yurt dışında da genellikle döviz çevirme ücreti ve nakit için ek ücret vardır. Satıcıların 13 Ocak 2018'den beri kredi kartı veya banka kartıyla ödeme için ek para alma hakkı yoktur (banka Avrupa Ekonomik Alanı dışındaysa veya kart ticari kartsa hariç).

Avantajlar (MoneyHelper'a göre): nakit çekmez ve her ay tamamını öderseniz masrafı yoktur; erken ödenebilir; £100'dan fazla ve £30,000'a kadar alışverişlerde genellikle ücretsiz «75. madde» korumanız vardır, yani ürün kusurluysa kart şirketi yardım etmelidir; ve limiti aşmaz ve her zaman zamanında öderseniz kredi geçmişiniz iyileşir (kredi geçmişi oluşturma yazısı). Dezavantajlar: tamamını ödemezseniz pahalı faiz; nakit pahalıdır; asgariyi ödemelisiniz; ve limitten fazla harcayamazsınız. MoneyHelper, para yönetiminde sorununuz varsa veya çok harcadığınızı düşünüyorsanız kredi kartı almayın diyor.

Kart türleri (MoneyHelper'a göre): «faizsiz alışveriş» kartı belirli bir süre alışverişlere (nakit değil) faiz almaz. «Faizsiz para transferi» kartı limitin bir kısmını banka hesabınıza yatırır, genellikle yüzde 4'e kadar ücretle. «Bakiye transferi» (balance transfer) kartı diğer kartların borcunu birkaç ay sıfır veya düşük faizle taşır, genellikle yüzde 4'e kadar ücretle (Citizens Advice yüzde 2 civarı diyor). Bunların hepsinde en az asgariyi ödemelisiniz, yoksa teklif biter; faizsiz dönemden sonra faiz pahalıdır. «Kredi oluşturucu» kart geçmişi olmayan veya geçmişi zayıf olanlar içindir; faizi yüzde 60'a kadardır ama her ay tamamını öder ve nakit çekmezseniz faiz ödemezsiniz. Ödül ve para iadesi kartları, örneğin yüzde 1, yalnızca her ay tamamını ödediğinizde karlıdır; yıllık ücretleri olabilir. Seyahat kartının iyi döviz kuru vardır ve yurt dışı alışveriş ücreti yoktur, ama nakit için ücreti olabilir.

Başvuru: en az 18 yaşında olmalısınız ve her şirketin asgari gelir ve iyi geçmiş gibi kendi şartları vardır. Başvurmadan önce dosyanızı hatalardan temizleyin (kredi kayıt şirketleri yazısı) ve kabul olasılığı ölçümüyle hangi kartın sizi muhtemelen kabul edeceğine bakın; hiçbir sitede tüm şirketler yoktur, bu yüzden birkaç siteye bakın (kredi kontrol uygulamaları yazısı). Kabul edilirseniz kart genellikle yaklaşık bir hafta sonra gelir. Reddedilirseniz hemen yeniden başvurmayın; kısa sürede çok başvuru puanınızı düşürür. Başvuru sırasında ödeme sigortası (PPI) önerebilirler; almadan önce, özellikle serbest çalışıyor veya yarı zamanlı çalışıyorsanız, durumunuzu gerçekten kapsayıp kapsamadığına bakın.

Ödemede sorununuz varsa (Citizens Advice'a göre): kartla alışverişi durdurun. Önce kira veya konut kredisi, elektrik ve gaz, belediye vergisi ve mahkeme cezaları gibi «öncelikli» borçlarınız olup olmadığına bakın, çünkü bunları ödememek evinizi veya elektriğinizi kaybettirebilir. Kart sözleşmesini eşinizle birlikte imzaladıysanız ikiniz de tüm borçtan sorumlusunuz; başkasının kartında yalnızca «ek kart sahibiyseniz» yalnızca sözleşmeyi imzaladıysanız sorumlusunuz. Şirket kartı verirken ödeme gücünüzü ölçmediyse borcu silmek zorunda kalabilir; bir danışmanla konuşun. 36 ay veya daha uzun süredir yalnızca borcu azar azar ödüyorsanız şirket 4 yıllık bir ödeme planı önerebilir ve kabul etmezseniz kartı durdurabilir. Birkaç kartınız varsa hepsinin asgarisini ödeyin ve fazlasını en pahalısına ayırın. Kart borcunu kapatmak için evinize bağlı bir kredi almayın. Kart şirketine «yaşam maliyeti» sorununuz olduğunu söyleyin; mali denetim kurumu (FCA) tüm kart şirketlerinden bu kişilere yardım etmelerini istedi.