عاجل: چه وقت به ۹۹۹ زنگ بزنید، چه وقت به ۱۱۱، و چه وقت به شفاخانه بروید

توضیح کامل

در انگلستان برای کمک صحی فوری سه راه اصلی هست: 999 برای خطر جانی، 111 برای وقتی کمک فوری لازم دارید ولی جان شما در خطر نیست، و بخش عاجل شفاخانه (A&E) برای جراحت‌های جدی و خطر جانی. نام دیگر بخش عاجل شفاخانه emergency department یا casualty است.

999 برای خطر جانی است؛ مثل تصادم شدید ترافیکی، سکتهٔ مغزی و حملهٔ قلبی. کسی که جواب می‌دهد چند سؤال می‌پرسد: جای حادثه (مثلاً کود پستی یا نشانه‌ای نزدیک)، چه اتفاقی افتاده، و نمبر تماس شما. اگر گفتند دوباره زنگ می‌زنند، مطمئن شوید کسی هست که جواب بدهد. زنگ زدن به 999 همیشه به این معنی نیست که امبولانس می‌فرستند؛ ممکن است بگویند خطری ندارد که خودتان به بخش عاجل بروید، یا جای دیگری بروید. اگر خطر جانی باشد، امدادگر یا امبولانس می‌فرستند و به شما می‌گویند تقریباً چقدر باید منتظر بمانید و در این مدت چه کار کنید.

تا امبولانس برسد: پیش مریض بمانید؛ اگر خانه تاریک است چراغ‌ها را روشن کنید و پرده‌ها را کنار بزنید؛ اگر در موتر هستید، چراغ‌های خطر را روشن کنید؛ اگر حال مریض یا جای شما تغییر کرد، دوباره به 999 زنگ بزنید؛ حیوان خانگی را جایی ببندید؛ اگر می‌توانید معلومات داکتر فامیلی مریض و دواهایش را آماده کنید؛ و اگر حساسیتی دارد، به امدادگران بگویید.

111 وقتی به کار شما می‌آید که فکر می‌کنید همین حالا کمک صحی لازم دارید. از سه راه می‌شود از آن کمک گرفت: ویب‌سایت 111 online، اپ NHS App، یا زنگ زدن به 111. وقتی در طول روز به داکتر فامیلی خود دسترسی ندارید یا کلینیک بسته است (out-of-hours)، 111 شما را به بهترین جا می‌فرستد. بسته به وضع شما ممکن است بگوید به 999 زنگ بزنید یا به بخش عاجل بروید، به مرکز تداوی عاجل بروید، داکتر شام و آخر هفته را ببینید، نرس به شما زنگ بزند، از متخصص فوری دندان یا صحت روان کمک بگیرید، با کلینیک خود تماس بگیرید، به دواساز بروید، یا در خانه از خود مراقبت کنید.

ویب‌سایت 111 برای ۵ سال به بالاست؛ برای طفل زیر ۵ سال زنگ بزنید. اگر مشکل پیچیده‌ای به‌خاطر مریضی قبلی دارید، پلان تداوی از داکتر خود دارید، یا مراقبت پایان عمر لازم است، هم بهتر است زنگ بزنید. پشت تیلفون می‌پرسند شما کی هستید، از کجا زنگ می‌زنید، چرا زنگ زده‌اید و برای خودتان است یا کس دیگری. اگر برای کس دیگری زنگ می‌زنید، بهتر است کنارش باشید. بسته به جواب‌های شما ممکن است برای شما امبولانس بفرستند، شما را به خدمات فوری یا داکتر یا داکتر دندان بفرستند، یا ترتیبی بدهند که نرس به شما زنگ بزند.

اگر قرار است نرس به شما زنگ بزند، شما در صف هستید و لازم نیست دوباره زنگ بزنید، مگر اینکه علامت‌های شما تغییر کند یا بدتر شود. نرس تا ۳ بار کوشش می‌کند به شما زنگ بزند؛ اگر جواب ندهید پیام می‌گذارد، ولی نمی‌توانید به او زنگ بزنید و باید از اول به 111 زنگ بزنید. اگر علامت خطر جانی دارید یا کسی کوشش کرده به زندگی‌اش پایان بدهد، همین حالا به 999 زنگ بزنید.

ویب‌سایت 111 چند کار دیگر هم می‌کند: اگر دوای همیشگی شما تمام شده، برای هر سنی می‌تواند به دواخانهٔ نزدیک درخواست بدهد که مقدار محدودی دوا به شما بدهند تا نسخهٔ تکراری خود را درست کنید. برای مشکل دندان هم کمک می‌کند، مثلاً پیدا کردن داکتر دندان یا داکتر دندان عاجل اگر در منطقهٔ شما جا باشد. ولی تصدیق مریضی برای کار (fit note) نمی‌دهد و برای شما در جای دیگر نوبت نمی‌گیرد یا لغو نمی‌کند.

بخش عاجل شفاخانه (A&E) شبانه‌روزی و هر روز باز است. خودتان موتر نرانید؛ از کسی بخواهید شما را برساند یا به 999 زنگ بزنید. اگر پیاده بروید، اول در پذیرش نام، آدرس و دلیل آمدن شما را می‌پرسند. بعد منتظر می‌مانید تا داکتر یا نرس وضع شما را بررسی کند (triage)؛ مریضان جدی‌تر زودتر دیده می‌شوند و آمدن با امبولانس همیشه به این معنی نیست که زودتر نوبت شما می‌شود. بخش‌های عاجل حالا خیلی مزدحم‌اند و احتمالاً باید مدتی منتظر بمانید. بعد از بررسی ممکن است بستری شوید، به مرکز تداوی عاجل یا داکتر همان‌جا فرستاده شوید، یا با نسخه به خانه برگردید.

مرکز تداوی عاجل (urgent treatment centre یا UTC) برای کمک فوری است وقتی خطر جانی در کار نیست؛ مثلاً پیچ‌خوردگی، احتمال شکستگی، زخم و کبودی، دل‌درد و استفراغ و اسهال، عفونت و دانه‌های پوستی، تب بلند در طفل و بزرگسال، نگرانی‌های صحت روان و دوای عاجل ضد حاملگی. لازم نیست نزد داکتر فامیلی راجستر کرده باشید یا آدرس ثابت داشته باشید، و لازم نیست نمبر صحی خود (NHS number) را بدانید. گاهی می‌شود از ویب‌سایت 111 برای آن نوبت یا ساعت رسیدن گرفت.

این رهنما برای انگلستان است. در اسکاتلند، ویلز و ایرلند شمالی خدمات کمک فوری خودشان را دارند.