«حالا بخر، بعداً بپرداز» (کلارنا، کلیرپی) در انگلستان: قانون تازهٔ ۲۰۲۶

توضیح کامل

«حالا بخر، بعداً بپرداز» چیست: وقتی در صفحهٔ پرداخت، آنلاین یا در فروشگاه، این گزینه را می‌بینید، به گفتهٔ MoneyHelper یک قرارداد اعتباری است، یعنی قرض. بعضی فروشگاه‌ها طرح خود را دارند، ولی معمولاً شرکت سومی مثل Klarna، Clearpay یا PayPal آن را می‌دهد. معمولاً دو راه هست: چند قسط مساوی، معمولاً هر دو هفته یا هر ماه، در چند هفته یا چند ماه؛ یا پرداخت کامل در یک تاریخ مشخص بعد از یک دورهٔ بی‌سود، که اگر بخواهید جنس را امتحان کنید و اگر مناسب نبود پس بدهید، به درد می‌خورد. طبق FCA دو نوع هست: نوعی که سود دارد (یا اگر در مدت مشخص نپردازید سود می‌گیرد)، و «اعتبار پرداخت عقب‌افتاده» (Deferred Payment Credit یا DPC) که بی‌سود است و حداکثر ۱۲ قسط در ۱۲ ماه یا کمتر.

قانون تازه از ۱۵ جولای ۲۰۲۶: FCA از این تاریخ نظارت بر این نوع اعتبار را شروع کرد. قرارداد وقتی زیر نظر است که قرض‌دهنده و فروشنده دو شرکت جدا باشند؛ مثلاً لباس را از یک فروشگاه می‌خرید ولی قرض را شرکت دیگری می‌دهد. اگر قرض را خود فروشنده بدهد، شامل نمی‌شود؛ و به گفتهٔ MoneyHelper چنین طرح‌هایی معمولاً زیر نظر نیستند و ممکن است بیشتر از توان شما قرض بدهند. قراردادهای پیش از ۱۵ جولای ۲۰۲۶ هم شامل حمایت‌های تازه نمی‌شوند. قرض‌دهنده‌ها باید جواز FCA داشته باشند یا در «طرح جواز موقت» باشند؛ FCA فهرست شرکت‌های دارای جواز موقت را نشر کرده که هنوز جواز کامل ندارند ولی اجازه دارند، و Clearpay جزو آن‌هاست.

حمایت‌های تازه: قرض‌دهنده پیش از قرارداد باید بسنجد توان پرداخت دارید یا نه. پیش از قرارداد باید روشن بگوید چقدر قرض می‌گیرید، کی و چقدر باید بپردازید، فیس دیرکرد چقدر است و چه حقوق و حمایت‌هایی دارید. اگر قسطی جا بیفتد، باید با شما تماس بگیرد و توضیح بدهد یعنی چه. اگر در پرداخت مشکل دارید، طبق قواعد FCA باید به شما کمک کند. حمایت «بخش ۷۵» هم حالا به این خریدها رسیده: اگر چیزی بیشتر از £100 (دقیقاً £100 نه) و تا £30,000 بخرید و عیب داشته باشد، می‌توانید از قرض‌دهنده پول بخواهید؛ به شرط اینکه قرض‌دهنده شرکت سوم باشد و قرارداد از ۱۵ جولای ۲۰۲۶ به بعد بسته شده باشد. بعضی شرکت‌ها حمایت خریدار هم دارند، مثل متوقف کردن قسط تا حل شدن مشکل، ولی به گفتهٔ MoneyHelper این‌ها سیاست شرکت است، نه حق قانونی.

بررسی اعتباری: شرکت پیش از تأیید دوسیهٔ شما را با «بررسی نرم» یا گاهی «بررسی سخت» می‌بیند و پیش از درخواست می‌گوید کدام. به گفتهٔ MoneyHelper، معمولاً برای قراردادهای کوتاه‌تر از یک سال بررسی نرم و برای یک سال یا بیشتر ممکن است بررسی سخت انجام شود. هر چه بیشتر از این روش استفاده کنید، احتمال آمدن آن در دوسیهٔ شما بیشتر است و ممکن است به امتیاز شما اثر بد بگذارد (مقالهٔ امتیاز اعتباری). اگر درخواست شما رد شد، پیش از درخواست دوباره بپرسید چرا (مقالهٔ شرکت‌های ثبت سابقه).

قسط جاافتاده: معمولاً فیس دارد و هر شرکت فیس خود را تعیین می‌کند؛ پیش از امضا ببینید چقدر است. طبق Citizens Advice، شرکت باید پیش از گرفتن فیس به شما بگوید و همچنین بگوید که به شرکت ثبت سابقه گزارش می‌دهد یا نه. قسط جاافتاده امتیاز شما را پایین می‌آورد. اگر تماس نگیرید، به گفتهٔ MoneyHelper معمولاً این‌طور پیش می‌رود: اول مکتوب یا تماس؛ بعد «نکول» و ممکن است فیس و سود اضافه شود؛ بعد شاید حکم محکمه برای قرض (CCJ) که گرفتن اعتبار را سال‌ها سخت می‌کند؛ و قرض ممکن است به شرکت وصول قرض فروخته شود، که حق بردن دارایی شما را ندارد؛ فقط بعد از حکم محکمه و اگر باز نپرداختید، مأمور اجرا ممکن است بیاید.

اگر نمی‌توانید بپردازید: پیش از موعد با شرکت گپ بزنید. طبق Citizens Advice ممکن است برای مدتی قسط را کم یا متوقف کنند یا با شما برنامهٔ پرداخت بچینند؛ اگر منتظر بهتر شدن وضع خود هستید، مثلاً اولین معاش یا کمک‌هزینه، باید حساب شما را متوقف کنند. از این فرصت برای گرفتن مشورهٔ رایگان قرض استفاده کنید. اگر از جواب شرکت راضی نیستید، به «امبودزمن مالی» شکایت کنید: 0800 023 4567 یا 0300 123 9123.

چطور درست استفاده کنید (به گفتهٔ MoneyHelper): از خود بپرسید اگر این گزینه نبود باز هم می‌خریدید؛ پیام‌های یادآوری موعد را جدی بگیرید؛ مطمئن شوید اگر مصرف ناگهانی پیش آمد باز هم می‌توانید قسط بدهید؛ اگر قرض مشکل‌دار دارید از این روش استفاده نکنید؛ قسط‌ها را با برداشت خودکار یا کارت بانکی بدهید، چون پرداخت با کارت کریدیت یعنی هنوز به شرکت کارت قرضدار هستید (مقالهٔ کارت کریدیت). چند خرید کوچک قسطی هم کم‌کم جمع می‌شود؛ همه را با موعد آن‌ها یادداشت کنید. طبق Citizens Advice، اگر شرکتی پیش از دادن قرض پول بخواهد، ممکن است فریبکاری باشد.