Ev sahibi kirayı artırmak istiyor: yasa ne diyor ve nasıl itiraz edilir

Ayrıntılı açıklama

Bu yazı kimin için: İngiltere'de ev sahibiyle aynı evde yaşamayan özel ev sahibi kiracısı için. Bu sözleşmelerin çoğu 1 Mayıs 2026'dan itibaren otomatik olarak «dönemsel» sözleşmeye dönüştü (kira sözleşmesi yazısı). 1 Mayıs 2026'dan önce tahliye mektubu aldıysanız veya kiranız 15 Ocak 1989'dan öncesine aitse yasa farklıdır; bir danışmanla konuşun.

Yeni yasa (1 Mayıs 2026'dan itibaren artışlar için): ev sahibi, önceki artış 1 Mayıs 2026'dan önce olsa bile kirayı yalnızca her 52 haftada bir artırabilir; sözleşmenin ilk 52 haftasında artıramaz. Kirayı sözleşmedeki bir maddeyle veya yeni sözleşme imzalatarak artıramaz; yalnızca özel ev sahibinin genellikle Form 4A ile verdiği resmî «13. madde» mektubuyla (section 13 notice). 2 ay önceden haber vermeli ve yeni kira bir kira döneminin başından başlamalıdır; örneğin kira haftalıksa ve pazartesi başladıysa yeni kira da pazartesiden. Süre bitene kadar yeni kirayı ödemeniz gerekmez. Artış «piyasa kirasına» (market rent) dayanmalıdır; yani mahalledeki benzer evlerin ortalama kirasına.

Ödemeden önce: Citizens Advice'a göre yeni kirayı öderseniz artışa artık itiraz edemeyebilirsiniz. Bu yüzden önce kontrol edin. Ama itiraz etseniz bile mevcut kirayı kesmeyin; yoksa kira borçlusu (rent arrears) olursunuz ve ev sahibi tahliye için yasal yoldan işlem başlatabilir.

Ev sahibiyle anlaşmak: en iyi yol konuşmaktır. Biraz daha düşük teklif edin; Citizens Advice örneği: kira ayda £750'dan £800'a çıkacaksa £775 teklif edin. Benzer evlerin kirasını kanıt olarak gösterin. Ev sahiplerinin çoğu kiracıyı kaybetmemek için pazarlık yapar. Gitmeye karar verdiyseniz önce bir sonraki evi bulun; karşılayabileceğiniz bir evi bırakırsanız belediye size yardım etmeyebilir.

Geçersiz mektup: mektup geçersiz olabilir; örneğin yeterli süre vermemişse, ad veya adres yanlışsa, imzası yoksa veya gerekli bilgiler yoksa. Geçersiz olduğunu düşünüyorsanız artış tarihinden önce ev sahibine söyleyin; ama çok erken değil, çünkü itiraz edilemeyecek doğru bir mektup gönderebilir. Ev sahibi kabul etmezse genellikle uzman mahkemeden hem mektubun geçerliliğini hem de rakamın adil olup olmadığını incelemesini istemek daha iyidir; bu durumda mahkemenin kararına kadar yeni kirayı ödemeniz gerekmez.

Uzman mahkemede itiraz (First-tier Tribunal): anlaşamazsanız bu mahkemeden karar vermesini isteyebilirsiniz; ücreti £47'dir. Üyeleri avukat veya emlak uzmanı gibi 2 veya 3 uzmandır. Rents1 formunu doldurun: adres, mevcut kira, parasını kendinizin ödediği iyileştirmeler ve ev sahibine ait tamirler. Artış mektubunun ve sözleşmenin kopyasını ekleyin, formu imzalayıp tarih atın ve artış tarihinden önce, pazartesiden cumaya bir günde ulaşacak şekilde gönderin. Postayla veya e-postayla gönderilebilir; postaneden ücretsiz gönderim makbuzu alın. Ev tamir edilmediği için kötü durumdaysa bu da itiraz gerekçesidir (ev tamiri yazısı).

Başvurudan sonra: mahkeme alındığını bildirir; 7 gün içinde mektup gelmezse arayın. 28 gün içinde yeniden yazar. Karar 10 haftaya kadar sürebilir. Kanıtları (gerçekten benzer evlerin kirası, örneğin aynı mahallede eşyalı tek yatak odalı daire) genellikle oturumdan en az 7 gün önce mahkemeye ve ev sahibine gönderirsiniz. Davaların çoğu yalnızca yazılı kanıtla karara bağlanır. 1 Mayıs 2026'dan itibaren artışlar için mahkeme kirayı mektuptaki rakamdan fazla yapamaz. Komşularınız ve arkadaşlarınız benzer bir ev için daha fazla ödüyorsa muhtemelen itiraza değmez. Mahkeme mektuptaki tarihten önce karar verirse yeni kira o tarihten itibarendir; sonra verirse bir sonraki kira tarihinden itibaren. Kararın kendisine itiraz yalnızca hukuki hata için, 28 gün içinde, £275 ücretle yapılır.

İtiraz yüzünden tahliye mi? Ev sahibi sizi yalnızca itiraz ettiğiniz için çıkaramaz; yalnızca kira borcu veya evin satışı gibi belirli nedenlerle ve «8. madde» mektubuyla. 1 Mayıs 2026'dan itibaren verilen gerekçesiz tahliye mektubu («21. madde») geçerli değildir.

Ev sahibiyle aynı evde yaşıyorsanız: yukarıdaki yasa sizi kapsamaz. Ev sahibi kirayı istediği kadar artırabilir ve mahkemeye itiraz hakkınız yoktur; yalnızca konuşup adil bir rakam önerebilirsiniz. Süreli sözleşmeniz varsa o süre içinde yalnızca sözleşme izin veriyorsa veya kabul ederseniz.