İngiltere'de kira sözleşmesi: imzalamadan ve ödemeden önce bilmeniz gerekenler

Ayrıntılı açıklama

Kira sözleşmesi (tenancy agreement), sizinle ev sahibi (landlord) arasında kiranın yasal şartlarını belirleyen bir anlaşmadır. Kirayı ödediğiniz ve sözleşmeye uyduğunuz sürece evde yaşayabilirsiniz. Sözleşme yazılı veya sözlü olabilir; sözlüyse ev sahibi temel şartları size yazılı vermelidir. Birkaç kişi aynı sözleşmeyi imzalarsa kiradan hepsi birlikte sorumludur. Bu rehber İngiltere'deki özel kiralar içindir; belediyeden veya konut derneğinden kiralama, öğrenci yurdu ve ev sahibinin kendi evinde oda için başka kurallar vardır.

Kiracı Hakları Yasası (Renters’ Rights Act) 1 Mayıs 2026'dan itibaren özel kirayı değiştirdi. Özel kiralar artık genellikle assured periodic tenancy türündedir: aydan aya veya haftadan haftaya devam eder ve bitiş tarihi yoktur. 1 Mayıs 2026'da bu türdeki tüm kiralar, eski assured shorthold kiraları da dahil, kendiliğinden aylık oldu ve sözleşmelerindeki bitiş tarihi artık geçerli değil. Sizin bir şey yapmanız gerekmedi.

Bir ev kiraya verilirken yazılı ilanda belirli bir kira tutarı yazmalıdır, bir aralık değil. Ev sahibi veya emlak ofisi (letting agent) sizden ilandaki kiradan yüksek teklif vermenizi isteyemez ya da fiyatı yükseltmeniz için başkalarının daha fazla teklif ettiğini söyleyemez. Belediye bunun yapıldığını kanıtlarsa ev sahibine veya ofise £7,000'a kadar para cezası verebilir. Ev sahibi ayrıca devlet yardımı aldığınız veya çocuğunuz olduğu için evi size kiralamayı reddedemez.

Sözleşme imzalanmadan önce ev sahibi veya emlak ofisi kira parası isteyemez, teşvik edemez veya kabul edemez. İmzadan önce yalnızca iki şeye izin var: belgeleriniz kontrol edilirken evi ayırtma kaparosu (holding deposit), en fazla 1 haftalık kira; ve kira depozitosu. İmzadan sonra ve taşınmadan önce peşin olarak, kira aylıksa genellikle en fazla 1 aylık, haftalıksa en fazla 28 günlük kira isteyebilirler. Daha fazlasını isterlerse o evin bulunduğu bölgenin belediyesine şikâyet edin ve kısa mesaj, e-posta gibi kanıtları saklayın.

Depozito (deposit), yıllık kira £50,000'dan azsa en fazla 5 haftalık, £50,000 veya üzerindeyse en fazla 6 haftalık kiradır. Ev sahibi veya ofis depozitoyu 30 gün içinde devletin onayladığı programlardan birine kaydetmeli ve bilgilerini 30 gün içinde size vermelidir: hangi program, ne kadar, neden bir kısmını tutabilecekleri ve nasıl geri alacağınız. Kiranın sonunda ev sahibi, tutar üzerinde anlaştıktan sonraki 10 gün içinde depozitoyu geri vermelidir. Tutar konusunda anlaşamazsanız depozito programının ücretsiz bir uyuşmazlık çözüm hizmeti vardır. Ev sahibi depozitoyu kaydetmediyse mahkeme size depozitonun 3 katına kadar ödeme yapmasına karar verebilir.

Ev sahibi veya ofis İngiltere'de kiralama hakkınızı (right to rent) kontrol etmelidir. e-Vizeniz varsa hakkınızı paylaşım koduyla (share code) kanıtlamanız gerekir. Ev sahibi hakkınızı kanıtlamanız için size fırsat vermeli ve örneğin uyruğunuz yüzünden size ayrımcılık yapmamalıdır.

Kira süresince: ev sahibi kirayı yalnızca yılda bir kez ve ilk yıl içinde değil artırabilir ve resmi bir formla en az 2 ay önceden bildirmelidir. Artışın piyasa fiyatından yüksek olduğunu düşünüyorsanız uzman mahkemeye (First-tier Tribunal) itiraz edebilirsiniz. Kontrol veya onarım için acil durumlar dışında en az 24 saat önceden haber vermeli ve uygun bir saatte gelmelidir. Evin onarıma ihtiyacı olsa ya da ev sahibiyle anlaşmazlığınız olsa bile kirayı ödemelisiniz. Ev sahibi evi güvenli tutmalıdır; örneğin gazı her yıl kontrol ettirmeli ve belgesini taşınmadan önce veya kontrolden sonraki 28 gün içinde size vermelidir. Evcil hayvan istiyorsanız yazılı sormalısınız; ev sahibinin yazılı yanıt için 28 günü vardır ve makul bir sebep olmadan reddedemez.

Siz ayrılmak isterseniz yazılı bildirmeniz gerekir; kira, kira ödeme gününde veya bir önceki gün sona erecek şekilde. Ev sahibi 2 aydan uzun süre isteyemez ve sözleşmede bir şey yazmıyorsa en az 2 ay süre gerekir. Süre bitene kadar kirayı ödersiniz. Yazılı anlaşmayla daha erken bitirilebilir.

Ev sahibi ayrılmanızı istiyorsa yasal bir sebebi olmalıdır; örneğin evde kendisi yaşamak veya evi satmak istiyor, kira borcunuz var ya da eve zarar verdiniz. Satış veya kendisinin oturması için kiranın ilk 12 ayında sizi çıkaramaz. 1 Mayıs 2026'dan beri section 21 yoluyla «kusursuz» tahliye artık mümkün değil, sözleşmede yazsa bile. Ev sahibi gerekçesiyle birlikte resmi section 8 bildirimi vermeli ve doğru süreye uymalıdır; sebebe göre genellikle en az 2 ay ve 4 aya kadar. Ayrılmazsanız tahliye kararını yalnızca mahkeme verebilir. Ev sahibi sizi zorla çıkaramaz; yasadışı tahliye suçtur ve hapis cezası olabilir.