Kiralık evde tamir, rutubet ve küf: hangisi ev sahibine ait ve ne yapmalı

Ayrıntılı açıklama

Bu yazı İngiltere içindir ve özel bir ev sahibinden (onunla birlikte yaşamadan), belediyeden veya konut derneğinden kiralayanlar içindir. Belediye ve konut derneği kuralları bazı yerlerde daha sıkıdır.

Ev sahibine ait tamirler: bina (duvarlar, çatı, pencere ve kapılar), lavabo, küvet ve tuvalet, borular ve elektrik tesisatı, kombi (boiler) gibi ısıtma ve sıcak su ve gaz ve elektrikli cihazların güvenliği. Sözleşmedeki hiçbir madde bu sorumluluğu kaldırmaz ve ev sahibi masrafını sizden alamaz (kira sözleşmesi yazısı). Ev sahibinin verdiği çamaşır makinesi ve buzdolabı gibi cihazların tamirinin kime ait olduğuna sözleşmede bakın. Engeliniz varsa ev sahibi, merdiven yanına tutamak takmak gibi makul bir değişiklik yapmak zorunda olabilir.

Ev sahibinin uyması gereken güvenlik: yaşam odası olan her katta duman alarmı; kombi gibi ısıtıcı cihaz olan her odada CO gaz alarmı; her yıl gaz güvenlik kontrolü ve raporun bir kopyasının size verilmesi (gas safety certificate); her 5 yılda elektrik kontrolü ve raporun kopyasının 28 gün içinde verilmesi; rapor bir sorun gösterirse hemen bildirmeli ve 28 gün içinde düzeltmelidir. Verdiği mobilyalar yangın standardına uygun olmalıdır. Ev aşırı kalabalık olmamalıdır.

«Yaşamaya uygun olmayan» ev (unfit for human habitation): ev sahibi ortak koridor ve merdivenler dahil evi yaşamaya uygun tutmalıdır. Örneğin ciddi rutubet ve küf, aşırı sıcak veya soğuk, çok fazla insan, fare veya hamamböceği ya da sağlıklı su olmaması. Sorunun kiranın başından beri mi olduğu yoksa sonra mı çıktığı fark etmez. Ama sorunu siz yarattıysanız, örneğin banyodan sonra aspiratörü çalıştırmadıysanız veya mum yakıp dışarı çıktıysanız ev sahibi sorumlu değildir.

Rutubet ve küf (damp and mould): Citizens Advice'a göre ev sahibi rutubetin suçunu size atmamalıdır; nedeni bulmak onun işidir. Rutubetin birkaç türü vardır: yerden yükselen rutubet (zemin kat tabanından yaklaşık bir metreye kadar; yani üst katlarda bu tür olmaz), dışarıdan sızan rutubet (akan çatı veya oluk ya da çürük pencere gibi), tasarım hatasından gelen yapısal rutubet ve yoğuşma rutubeti (condensation). Dış ve yapısal türler genellikle ev sahibine aittir. Yoğuşma rutubeti bozuk ısıtma veya aspiratörden, yalıtım olmamasından veya çamaşır kurutacak yer olmamasından kaynaklanıyorsa ev sahibine aittir. Sizin işiniz: ıslak çamaşırı pencereyi açmadan kaloriferde kurutmayın, gazyağı veya taşınabilir gaz sobasını az kullanın, havalandırma deliklerini kapatmayın ve aspiratörü çalıştırın. Rutubet sürekli geri geliyorsa ev sahibine tüm nedenleri incelemesini söyleyin.

Sizin işleriniz: evin olağan bakımı, sigorta ve ampul değiştirmek gibi küçük tamirler, evi temiz tutmak, eve zarar vermemek ve kendi aldığınız eşyaları tamir etmek. Siz veya misafiriniz bir şeyi bozduysanız tamiri size aittir; ev sahibine söyleyin, kendisi tamir edip parasını sizden alabilir.

Tamir için giriş: acil durumlar dışında ev sahibi en az 24 saat önce yazılı haber vermeli ve sabah 8 ile akşam 6 arası gibi makul bir saat önermelidir. İzniniz olmadan giremez; ama nedensiz izin vermezseniz sözleşme şartını çiğnemiş olabilirsiniz. Acil durumda, örneğin alt kattaki eve su sızdıran patlamış boru, zorla girebilir ve verdiği hasarı düzeltmelidir.

Ev sahibi tamir etmezse: kirayı ödeyin; ödemezseniz borçlu olursunuz ve tahliye için işlem başlatabilir. Tamir «makul sürede» yapılmalıdır; bozuk kombi, damlayan musluktan daha hızlı. Ev güvensizse veya sizi hasta ettiyse (gaz kaçağı, kırık merdiven, rutubet ve küf, fare veya hamamböceği), belediyenin çevre sağlığı bölümüne yazılı bildirin. Görevli evi görür ve sağlık veya güvenlik için tehlikeliyse ev sahibine tamir emri verir. Evde küçük çocuk, hasta veya yaşlı varsa belediye daha hızlı yanıt vermelidir. Belediye bir şey yapmazsa inceleme talep edebilir veya şikâyet edebilirsiniz.

Çıkarılma korkusu: ev sahibi sizi yalnızca şikâyet ettiğiniz için çıkaramaz; yalnızca kira borcu veya evin satışı gibi belirli nedenlerle ve «8. madde» mektubuyla. 1 Mayıs 2026'dan itibaren «gerekçesiz» tahliye (section 21) yasaktır. Paylaşımlı ev için ruhsat olmaması gibi bazı ihlaller için uzman mahkemeden ev sahibinin 2 yıla kadar kirayı iade etmesini isteyebilirsiniz. Aileniz olmayan 2 veya daha fazla kişiyle paylaşımlı evde yaşıyorsanız ev sahibinin daha fazla sorumluluğu vardır (ev kiralama yazısı).