تعمیرات خانهٔ اجاره‌ای، نم و کپک: کدام با صاحب‌خانه است و چه کنی

توضیح کامل

این مقاله برای انگلستان است و برای کسی که از صاحب‌خانهٔ خصوصی (بدون زندگی با او)، از شهرداری یا از انجمن مسکن اجاره کرده. قانون شهرداری و انجمن مسکن در بعضی جاها سخت‌گیرانه‌تر است.

تعمیرهایی که با صاحب‌خانه است: ساختمان (دیوار، سقف، پنجره و در)، روشویی، وان و توالت، لوله‌ها و سیم‌کشی، گرمایش و آب گرم مثل دیگ (boiler)، و ایمنی وسایل گازی و برقی. هیچ بندی در قرارداد این مسئولیت را برنمی‌دارد و صاحب‌خانه نمی‌تواند هزینه‌اش را از تو بگیرد (مقالهٔ قرارداد اجاره). در قرارداد ببین وسایلی مثل ماشین لباسشویی و یخچالی که صاحب‌خانه داده، تعمیرش با کیست. اگر معلولیت داری، ممکن است صاحب‌خانه مجبور باشد تغییر معقولی بدهد، مثل نصب دستگیره کنار پله.

ایمنی که صاحب‌خانه باید رعایت کند: آژیر دود در هر طبقه‌ای که اتاق مسکونی دارد؛ آژیر گاز CO در هر اتاقی که وسیلهٔ گرمازا مثل دیگ گازی دارد؛ بازدید ایمنی گاز هر سال و دادن کپی گزارش به تو (gas safety certificate)؛ بازدید برق هر ۵ سال، و دادن کپی گزارش ظرف ۲۸ روز؛ اگر گزارش مشکل نشان دهد، باید فوراً خبر دهد و ظرف ۲۸ روز درستش کند. اثاثیه‌ای که داده باید استاندارد آتش‌سوزی داشته باشد. خانه نباید بیش از حد شلوغ باشد.

خانهٔ «نامناسب برای زندگی» (unfit for human habitation): صاحب‌خانه باید خانه را برای زندگی مناسب نگه دارد، از جمله راهرو و پله‌های مشترک. مثلاً نم و کپک جدی، خیلی گرم یا خیلی سرد بودن، زیادی آدم، موش یا سوسک، یا نبود آب سالم. فرقی نمی‌کند مشکل از اول اجاره بوده یا بعد پیدا شده. ولی اگر خودت مشکل را درست کرده‌ای، مثلاً بعد از حمام هواکش را روشن نکرده‌ای یا شمع روشن گذاشته‌ای و بیرون رفته‌ای، صاحب‌خانه مسئول نیست.

نم و کپک (damp and mould): به گفتهٔ Citizens Advice صاحب‌خانه نباید تقصیر نم را به گردن تو بیندازد؛ پیدا کردن علت با اوست. نم چند نوع است: نم بالارونده از زمین (تا حدود یک متر از کف طبقهٔ همکف؛ پس در طبقه‌های بالا این نوع نیست)، نم نفوذی از بیرون (مثل سقف یا ناودان چکه‌دار یا پنجرهٔ پوسیده)، نم ساختمانی از ایراد طراحی، و نم عرق (condensation). نوع‌های بیرونی و ساختمانی معمولاً با صاحب‌خانه است. نم عرق اگر از گرمایش یا هواکش خراب، نبود عایق، یا نبود جای خشک کردن لباس باشد، با صاحب‌خانه است. کار تو: لباس خیس را بدون باز کردن پنجره روی شوفاژ خشک نکن، از بخاری نفتی یا گازی دستی کم استفاده کن، دریچه‌های هوا را نبند و هواکش را روشن کن. اگر نم مدام برمی‌گردد، به صاحب‌خانه بگو همهٔ علت‌ها را بررسی کند.

کارهای خودت: نگهداری معمولی خانه، تعمیرهای کوچک مثل عوض کردن فیوز و لامپ، تمیز نگه داشتن خانه، خراب نکردن خانه، و تعمیر وسایلی که خودت خریده‌ای. اگر خودت یا مهمانت چیزی را خراب کردید، تعمیرش با توست؛ به صاحب‌خانه بگو، ممکن است خودش تعمیر کند و پولش را از تو بگیرد.

دسترسی برای تعمیر: جز در موارد اضطراری، صاحب‌خانه باید دست‌کم ۲۴ ساعت قبل کتبی خبر بدهد و ساعت معقولی، مثلاً بین ۸ صبح و ۶ عصر، پیشنهاد بدهد. بدون اجازهٔ تو نمی‌تواند وارد شود؛ ولی اگر بی‌دلیل اجازه ندهی، ممکن است شرط قرارداد را شکسته باشی. در اضطرار، مثلاً لولهٔ ترکیده که به خانهٔ پایین آب می‌دهد، ممکن است بتواند به زور وارد شود و باید خرابی را درست کند.

اگر صاحب‌خانه تعمیر نکرد: اجاره را بده؛ اگر ندهی، بدهکار می‌شوی و ممکن است برای تخلیه اقدام کند. تعمیر باید در «زمان معقول» انجام شود؛ دیگ خراب زودتر از شیر آب چکه‌کن. اگر خانه ناامن است یا مریضت کرده (نشت گاز، پلهٔ شکسته، نم و کپک، موش یا سوسک)، کتبی به بخش بهداشت محیط شهرداری گزارش بده. مأمور خانه را می‌بیند و اگر برای سلامت یا ایمنی خطرناک باشد، به صاحب‌خانه دستور تعمیر می‌دهد. اگر بچهٔ کوچک، مریض یا سالمند در خانه است، شهرداری باید زودتر جواب بدهد. اگر شهرداری کاری نکرد، می‌توانی درخواست بازبینی یا شکایت کنی.

ترس از بیرون شدن: صاحب‌خانه نمی‌تواند فقط چون شکایت کرده‌ای بیرونت کند؛ فقط به دلیل‌های مشخص، مثل بدهی اجاره یا فروش خانه، و با نامهٔ «بخش ۸». از ۱ می ۲۰۲۶ تخلیهٔ «بدون دلیل» (section 21) ممنوع است. برای بعضی تخلف‌ها، مثل نداشتن مجوز برای خانهٔ اشتراکی، می‌شود از دادگاه تخصصی خواست صاحب‌خانه تا ۲ سال اجاره را پس بدهد. اگر با ۲ نفر یا بیشتر که خانوادهٔ تو نیستند خانهٔ اشتراکی داری، صاحب‌خانه مسئولیت‌های بیشتری دارد (مقالهٔ اجارهٔ خانه).