Doktorda ücretsiz tercüman: hakkınız, çocuğunuzu tercüman yapmayın
Bu sayfada
Kısaca
- İngiltere sağlık hizmetlerinin rehberine göre hasta için tercüman ücretsiz olmalıdır. Sizden para istenmemeli ya da kendi tercümanınızı getirmeniz söylenmemelidir.
- Aile hekiminden (GP) randevu alırken tercüman (interpreter) istediğinizi söyleyin. Tercüman bulmak muayenehanenin işidir, sizin değil.
- Çocuğunuzu tercüman yapmayın. Sağlık hizmetlerinin rehberi, acil ve zorunlu tedavi dışında 16 yaşından küçük birinin tercümanlık yapmasının kabul edilemez olduğunu söylüyor.
Şimdi ne yapmalıyım
Aile hekimine kaydolurken veya randevu alırken İngilizcenizin yetmediğini ve tercüman istediğinizi söyleyin. Dilinizi açıkça belirtin.Söyleyebileceğiniz cümle: I need a Turkish interpreter, please.
Sizin için önemliyse kadın veya erkek tercüman isteyin. Yüz yüze, telefonla veya görüntülü olarak hangisinin size daha uygun olduğunu söyleyin.Yüz yüze, İngilizcesi: Face-to-face
Randevudan önce tercümanın adını ve kadın mı erkek mi olduğunu size söyleyip söylemeyeceklerini sorun; sağlık hizmetlerinin rehberi bunu doğru uygulama sayıyor.
Hastanenin acil servisinde veya acil tedavi merkezindeyseniz kayıtta interpreter istediğinizi söyleyin. 111 hattında da tercüman isteyin.
Muayenehane tercüman bulmayacağını, parasını ödemenizi ya da bir tanıdığınızı getirmenizi söylerse bu rehberi gösterin ve gerekirse şikâyet edin.Rehberin adı: Guidance for commissioners: Interpreting and Translation Services in Primary Care
Ayrıntılı açıklama
İngiltere sağlık hizmetleri (NHS England) Eylül 2018'de birinci basamak sağlık hizmetlerinde tercümanlık ve çeviri hakkında bir rehber yayımladı. Bu rehber önce aile hekimi muayenehaneleri (GP surgery) için yazıldı. Rehberin kendisinde sözlü tercümeye örnek olarak Farsçadan İngilizceye ve tersine çeviri verilmiş; kural tüm diller için aynıdır. Her bölgede Integrated care boards ya da ICB adlı kurumlar, birinci basamak hastaları için tercüman ve çevirinin sağlanmasından sorumludur.
Bu rehbere göre sözlü ve yazılı çeviri hasta için ücretsiz, kaliteli ve hastanın dil ihtiyacına uygun olmalıdır. Hastadan tercümanın parasını ödemesi veya kendi tercümanını getirmesi istenmemelidir. Tercüman gerektiğinde onu bulmak muayenehanenin işidir. Tercümanla konuşmak daha uzun sürdüğü için randevu daha uzun olmalıdır; genellikle normal randevunun iki katı. Hasta yalnızca tercümana ihtiyaç duyduğu için sebepsiz yere daha uzun randevu beklememelidir; rehber yine de bazen uygun tercüman bulunamadığını kabul ediyor.
Muayenehane kayıt sırasında veya ihtiyacınız değiştiğinde hangi dilde ve nasıl daha rahat iletişim kurduğunuzu sormalı ve dosyanıza kaydetmelidir. Tercümanın kadın veya erkek olmasını isteyebilirsiniz. Hangi tür tercümanların olduğu size söylenmelidir: yüz yüze (face-to-face), telefonla veya görüntülü. Doğru uygulama, muayenehanenin randevudan önce tercümanın adını ve kadın mı erkek mi olduğunu size söylemesidir. İngilizce mektup size yaramıyorsa, rehbere göre muayenehane bunun yerine kısa mesaj gönderebilir, sizi arayabilir veya çevrilmiş bir mektup yollayabilir.
Rehber, hastaya her zaman kayıtlı bir tercüman önerilmesi gerektiğini ve aileye, arkadaşlara veya belgesiz tercümana dayanmanın kesinlikle önerilmediğini söylüyor. Gerçekten ailenizden veya arkadaşlarınızdan birinin tercümanlık yapmasını istiyorsanız, onayınız kendi dilinizde ve o kişiden ayrı olarak sorulmalıdır. 16 yaşından küçük birinin tercümanlık yapması, acil ve zorunlu tedavi gerektiği durumlar dışında hiçbir koşulda kabul edilemez.
Tercüman da doktor gibi söylediklerinizi gizli tutmakla yükümlüdür. Tercümanın işi yalnızca çeviridir, sizi savunmak veya işlerinizi takip etmek değil. Tercümandan memnun kalmazsanız görüşünüzü veya şikâyetinizi kendi dilinizde söyleyebilmelisiniz.
Başka bir dilde tıbbi belgeniz varsa, örneğin ülkenizden bir dosya veya reçete, rehber bunun tedaviniz için gerektiğinde en kısa sürede İngilizceye çevrilmesi gerektiğini söylüyor. Rehber ayrıca Google Translate gibi makine çevirisinin kullanılmaması gerektiğini, çünkü kalitesinin garanti olmadığını söylüyor.
Aile hekimi muayenehanesi dışında da tercüman istenebilir: 111 hattında tercüman istediğinizi söyleyin; hastane acil servisinde (A&E) ve acil tedavi merkezinde (urgent treatment centre) de kayıtta tercüman isteyin, İngiliz İşaret Dili tercümanı dahil.
Bu rehber hizmetleri satın alan kurumlar için yazılmış ve çoğu «yapılmalı» ve «tercih edilir» diye söylenmiş. Yani bir muayenehane doğru davranmayabilir; o zaman sormaya ve şikâyet etmeye hakkınız var.
Okurlarımız için notlar
Çocuğunuzu doktora tercümanlık için götürmeye alıştıysanız bilin ki sağlık hizmetlerinin rehberi, acil ve zorunlu tedavi dışında bunun 16 yaşından küçükler için kabul edilemez olduğunu söylüyor. Hassas tıbbi konuşmalar çocuğun yeri değil; ücretsiz tercüman isteyin.
İsterken Turkish interpreter deyin. Kürtçe konuşmayı tercih ediyorsanız bunu da söyleyin; bu sizin dil ihtiyacınızdır ve rehber tercümanın ona uygun olması gerektiğini söylüyor.
Ücretsiz yardım nereden alınır
- NHS England: Feedback and complaints
Muayenehane veya sağlık hizmetleri tercüman vermediyse ya da sizden para istediyse buradan şikâyet edin.
- NHS 111 online
Acil tıbbi yardım için. İngilizceniz yetmiyorsa site yerine 111'i arayın ve tercüman isteyin.
Sık sorulan sorular
Tercüman ücretli mi?
İngiltere sağlık hizmetlerinin rehberine göre sözlü ve yazılı çeviri hasta için ücretsiz olmalıdır ve hastadan parası istenmemelidir.
Eşimi veya arkadaşımı tercümanlık için götürebilir miyim?
Gerçekten istiyorsanız evet; ama onayınız ondan ayrı ve kendi dilinizde sorulmalıdır. Rehber size her zaman kayıtlı bir tercüman önerilmesi gerektiğini söylüyor ve aileye, arkadaşlara dayanmayı önermiyor.
Kadın tercüman isteyebilir miyim?
Evet, tercümanın kadın veya erkek olmasını isteyebilirsiniz ve muayenehane bunu dosyanıza kaydetmelidir.
Tercümanla randevum kısalır mı?
Kısalmamalı. Rehber, tercüman gerektiğinde randevunun daha uzun olması gerektiğini söylüyor; genellikle normal randevunun iki katı.
Tercüman söylediklerimi başkasına anlatır mı?
Hayır. Tercüman, sağlık çalışanları gibi söylediklerinizi gizli tutmakla yükümlüdür.
Acilde de tercüman var mı?
Evet. 111 hattında tercüman isteyin; hastane acil servisinin veya acil tedavi merkezinin kaydında interpreter istediğinizi söyleyin.
İngilizce kelimeler
Kaynaklar
- Guidance for commissioners: Interpreting and Translation Services in Primary Care england.nhs.uk
- When to use NHS 111 online or call 111 nhs.uk
- When to go to A&E nhs.uk
- When to go to an urgent treatment centre (UTC) nhs.uk
- NHS England » Interpreting and translation in primary care england.nhs.uk
Bu yazı şu resmi sayfalara dayanarak yazıldı ve en son 21 Ekim 2026 tarihinde onlarla kontrol edildi.