PCP nedir? Sözleşme sonunda «balon» ödemeli araba taksiti, sade bir dille

Ayrıntılı açıklama

PCP (Personal Contract Purchase), size kullanmanız için bir araba veren ve sözleşme sonunda onu satın alma seçeneği sunan bir sözleşmedir. MoneyHelper'a göre görece karmaşıktır, bu yüzden bağlanmadan önce nasıl işlediğini anladığınızdan emin olun. Üç bölümü vardır: sözleşme başında peşinat; arabanın değeri eksi peşinat ve balonu, artı faizi karşılayan aylık taksit; ve «balon» ödemesi, yani arabanın kalan fiyatı için sözleşme sonundaki büyük ödeme; isteğe bağlıdır ama arabayı istiyorsanız ödemeniz gerekir. Sözleşme süresi genellikle üç ila beş yıldır; bu sürede arabayı tam olarak kullanırsınız ama sahibi değilsinizdir.

Balon tutarını finans şirketi sözleşme başında belirler ve arabanın sözleşme sonundaki değer tahminine dayanır; buna «garantili asgari gelecek değer» (GMFV) denir. Peşinat genellikle arabanın değerinin en az yüzde 10'udur ve daha yüksek peşinat taksiti düşürür. Faiz arabanın tüm değeri eksi peşinata işler. Arabanın sahibi olmasanız da sigorta, yakıt, tamir ve bakım, park ve hız cezaları size aittir.

MoneyHelper örneği (yalnızca bir örnek; sizin sözleşmeniz çok farklı olabilir): değeri £20,000 olan bir araba; £3,000 peşinat, yüzde 6 faizli üç yıllık sözleşme. Galeri arabanın gelecek değerini £7,000 hesaplıyor; balon budur. £10,000'ı aylık taksitlerle artı faizle ödemeniz gerekir. Faiz, peşinattan sonra kalan £17,000'a işler; aylık taksit yaklaşık £350 ve toplam faiz yaklaşık £2,500. Sonunda arabayı isterseniz £7,000 daha ödersiniz; sigorta ve yan masraflar hariç araba için toplam £22,500.

İmzalarken: sözleşmeyi anlamıyorsanız açıklamalarını isteyin; açıklamazlarsa çekip gitmeye hazır olun. Yıllık oranın (APR) tam size mi özel, yoksa size uygulanmayabilecek bir «temsilî oran» (representative APR) mı olduğunu sorun. Yıllık kilometre sınırı genellikle 10.000 mildir; daha yüksek sınır taksiti artırır. Bazı galeriler sigorta, yol yardımı ve garanti gibi ekler önerir; tam olarak ne önerdiklerini ve taksite ne kadar eklediğini anlayın. «Açık sigortası» (GAP insurance) da önerebilirler; araba çalınır veya tamamen hasar görürse ve finans şirketine borcunuz sigorta parasından fazlaysa aradaki farkı karşılar; ihtiyacınız olup olmadığına ve fiyatının makul olup olmadığına bakın. PCP için kredi dosyanızda kalan «sıkı» bir kredi kontrolü yapılır (kredi puanı yazısı).

Sözleşme sonunda üç yolunuz var: balonu ödersiniz ve araba sizin olur; arabayı iade edersiniz; ya da aynı galeriyle yeni bir araba için yeni bir PCP alırsınız. İade ederseniz galeri arabayı hasar ve kilometre aşımı için kontrol eder ve ceza ödeyebilirsiniz. Arabanın değeri belirlenen gelecek değerden yüksekse farkı yeni arabanın peşinatı yapabilirsiniz, ama yalnızca aynı galeride. MoneyHelper'a göre galeriler sizi yeni sözleşmelerde tutmaya çalışır; yeni PCP'nin sizin yararınıza olup olmadığını iyi düşünün. Galeri balonu başka bir PCP ile taksitlendirmenizi önerebilir; o sözleşmenin de sonunda balon vardır.

Avantajlar ve dezavantajlar (MoneyHelper'a göre): avantajlar: diğer yollardan daha düşük taksitle daha yeni araba; arabanın tüm değerini ödemeye bağlı değilsiniz; sonunda alırsanız paranız sahipliğe gitmiştir; değerin bir kısmını bir sonraki sözleşme için kullanabilirsiniz. Dezavantajlar: almazsanız aslında kiralamış olursunuz; taksit genellikle leasingten pahalıdır; çok faiz ödersiniz; kilometre sınırınız vardır ve arabanın yurt dışına götürülüp götürülemeyeceğini sormalısınız; mali durumunuz değişirse yine taksit ödemeniz gerekir; taksit ödemezseniz arabayı kaybedebilirsiniz; ve balondan kaçmak için birkaç yılda bir araba değiştirme döngüsüne kolayca girersiniz.

Erken bitirme: arabada kusur varsa genellikle ilk 30 gün içinde iade edip tüm parayı geri alabilirsiniz. Ödeme sorununuz varsa gecikmeden önce finans şirketiyle konuşun; taksiti düşürmek için süreyi uzatabilirler. Konuşmazsanız gecikmeyi «temerrüt» sayabilirler ve bu kredi geçmişinize zarar verir. «Gönüllü fesih» (voluntary termination): tüketici kredisi yasası HP alıcısına, bildirerek son ödemeden önce sözleşmeyi bitirme hakkı verir; MoneyHelper'a göre bu yasa PCP için de geçerlidir ve sözleşme değerinin yüzde 50'sini ödediğinizde ek borç olmadan bitirebilirsiniz. Ama sözleşme değeri balonu da kapsar, bu yüzden genellikle sözleşme sonuna yaklaşana kadar bu sınıra ulaşmazsınız. Araba galeriye döner ve para geri almazsınız. Arabaya gerektiği gibi bakmadıysanız yasaya göre hasarını da ödemeniz gerekir. «Erken kapama» (early settlement) da vardır: daha büyük bir son ödeme ve araba sizin; daha az faiz ödersiniz ama genellikle ücreti vardır.

PCP'yi Ocak 2021'den önce aldıysanız fazla ödemiş olabilirsiniz; araba taksiti tazminatı yazısına bakın. Tüm yolların karşılaştırması araba alma yolları yazısında.