نظام آموزشی انگلستان به زبان ساده: از مهدکودک تا ۱۸ سالگی

توضیح کامل

در انگلستان مدرسه بر اساس «سال» (Year) است، نه کلاس اول و دوم به شکل ایران. سال‌ها در چند «مرحلهٔ تحصیلی» (key stage) گروه‌بندی می‌شوند و برنامهٔ درسی ملی (national curriculum) مشخص می‌کند در هر مرحله چه درس‌هایی و تا چه سطحی خوانده شود. همهٔ بچه‌های ۵ تا ۱۶ ساله در انگلستان حق یک جای رایگان در مدرسهٔ دولتی (state school) دارند.

مرحلهٔ پیش از دبستان (early years foundation stage): بچه‌های ۳ تا ۴ ساله به مهدکودک یا پیش‌دبستانی می‌روند و ساعت‌هایی از آن رایگان است؛ در مقالهٔ مهدکودک و ساعت‌های رایگان توضیح داده‌ایم. بیشتر بچه‌ها از سپتامبرِ بعد از ۴ سالگی کلاس آمادگی (reception) را شروع می‌کنند که برای ۴ تا ۵ ساله‌هاست. در هفته‌های اول آمادگی، مدرسه یک ارزیابی کوتاه از زبان، ارتباط، سواد و ریاضی انجام می‌دهد.

مدرسهٔ ابتدایی (primary school) از سال ۱ تا سال ۶ است. مرحلهٔ ۱ (key stage 1) سال ۱ و ۲ را می‌گیرد؛ سال ۱ برای ۵ تا ۶ ساله‌هاست و در آن بررسی خواندن با صدا (phonics screening check) هست. مرحلهٔ ۲ (key stage 2) سال ۳ تا ۶ است؛ در سال ۴ (۸ تا ۹ ساله‌ها) بررسی جدول ضرب و در سال ۶ (۱۰ تا ۱۱ ساله‌ها) آزمون‌های ملی خواندن، ریاضی و دستور زبان و املا برگزار می‌شود که خیلی‌ها هنوز به آن «ستس» می‌گویند. جزئیات در مقالهٔ مدرسهٔ ابتدایی و مقالهٔ آزمون سال ششم است.

مدرسهٔ راهنمایی و متوسطه (secondary school) از سال ۷ تا سال ۱۱ است. مرحلهٔ ۳ (key stage 3) سال ۷ تا ۹ (۱۱ تا ۱۴ ساله‌ها) است و آزمون ملی ندارد. مرحلهٔ ۴ (key stage 4) سال ۱۰ و ۱۱ است و بیشتر بچه‌ها در سال ۱۱ (۱۵ تا ۱۶ ساله‌ها) امتحان‌های جی‌سی‌اس‌ای (GCSE) یا امتحان‌های ملی دیگر را می‌دهند. جزئیات در مقالهٔ مدرسهٔ راهنمایی و متوسطه و مقالهٔ جی‌سی‌اس‌ای است.

بیشتر مدرسه‌ها برای ورود آزمون ندارند، ولی مدرسه‌های گزینشی (grammar school) دانش‌آموز را بر اساس توان درسی و با آزمون ورودی می‌گیرند؛ معروف به آزمون «یازده‌پلاس». در مقالهٔ مدرسه‌های گرامر و آزمون یازده‌پلاس توضیح داده‌ایم.

انواع مدرسه: مدرسه‌های دولتی شهرداری (community schools)؛ مدرسه‌های مذهبی (faith schools) که برنامهٔ ملی را دنبال می‌کنند ولی درس دینی خودشان را دارند؛ آکادمی‌ها و مدرسه‌های آزاد (academies، free schools) که رایگان‌اند ولی آزادی بیشتری در برنامهٔ درسی دارند؛ مدرسه‌های گرامر؛ مدرسه‌های ویژهٔ بچه‌هایی با نیاز آموزشی خاص؛ و مدرسه‌های خصوصی (independent schools) که پول می‌گیرند. آکادمی‌ها و مدرسه‌های خصوصی مجبور نیستند برنامهٔ درسی ملی را دنبال کنند. مدرسه‌ها را نهاد بازرسی دولت (Ofsted) بازرسی می‌کند.

بچه می‌تواند آخرین جمعهٔ جون مدرسه را ترک کند، اگر تا پایان تعطیلات تابستان ۱۶ ساله شود. ولی بعد از آن تا ۱۸ سالگی باید یکی از این‌ها را انجام بدهد: ادامهٔ تحصیل تمام‌وقت، مثلاً در کالج؛ شروع کارآموزی (apprenticeship)؛ یا ۲۰ ساعت یا بیشتر در هفته کار یا داوطلبی همراه با آموزش پاره‌وقت. جزئیات در مقالهٔ انتخاب‌های بعد از ۱۶ سالگی است.

مدرک‌ها در انگلستان ۹ سطح دارند. نمره‌های ۹ تا ۴ جی‌سی‌اس‌ای سطح ۲ حساب می‌شوند؛ آ‌لِوِل و تی‌لِوِل سطح ۳ هستند و راه رسیدن به دانشگاه را باز می‌کنند. مدرسه باید تا پایان هر ترم تابستان دربارهٔ پیشرفت بچه گزارش بنویسد و با تو صحبت کند.

درس‌های اجباری: آموزش روابط (relationships education) برای همهٔ دانش‌آموزان ابتدایی و متوسطه اجباری است. پدر و مادر می‌توانند بخواهند بچه از بخشی یا همهٔ آموزش جنسی (sex education) در درس روابط و آموزش جنسی بیرون بیاید، ولی نه از آن بخشی که در درس علوم تدریس می‌شود. درس دینی (RE) تا ۱۸ سالگی اجباری است، ولی پدر و مادر می‌توانند بخواهند بچه از بخشی یا همهٔ آن بیرون بیاید.