Sade bir dille İngiltere eğitim sistemi: kreşten 18 yaşına kadar
Bu sayfada
Kısaca
- Çocuklar genellikle 4 yaşından sonraki Eylül'de hazırlık sınıfına (reception) başlar. Sonra 6 yıl ilkokul (Year 1-6) ve 5 yıl ortaokul ve lise (Year 7-11) gelir.
- Yıllar dört «eğitim aşaması» (key stage) içinde gruplanır. Önemli sınavlar: 1. yılda okuma kontrolü, 4. yılda çarpım tablosu, 6. yılda ulusal sınavlar ve 11. yılda GCSE.
- 16 yaşına kadar okul zorunludur. Sonrasında 18 yaşına kadar eğitim, çıraklık ya da yarı zamanlı eğitimle birlikte iş veya gönüllülük sürmelidir.
Şimdi ne yapmalıyım
Çocuğunuzun şu anda hangi yılda ve aşamada olduğuna bakın; her yılın yaşını bu sayfanın altındaki açıklamada görün.
Yeni geldiyseniz belediyeden okul yeri isteyin. Ayrıntılar okul kaydı yazısında.Okul bulmak: Get information about schools
Her aşamanın ayrı yazısını okuyun: kreş, ilkokul, ortaokul ve lise ve 16 yaş sonrası.
Okulun yıl sonu raporunu okuyun. Okul yaz döneminin sonuna kadar çocuğun ilerlemesi hakkında rapor yazmalı ve sizinle konuşmalıdır; İngilizce zor geliyorsa okuldan birinin açıklamasını isteyin.
Ayrıntılı açıklama
İngiltere'de okul, birçok ülkedeki gibi birinci, ikinci sınıfa göre değil, «yıla» (Year) göre işler. Yıllar birkaç «eğitim aşaması» (key stage) içinde gruplanır ve ulusal müfredat (national curriculum) her aşamada hangi derslerin hangi düzeyde okunacağını belirler. İngiltere'de 5-16 yaş arası tüm çocukların bir devlet okulunda (state school) ücretsiz yer hakkı vardır.
Okul öncesi aşama (early years foundation stage): 3-4 yaşındaki çocuklar kreşe veya anaokuluna gider ve bazı saatleri ücretsizdir; kreş ve ücretsiz saatler yazısında anlattık. Çoğu çocuk 4 yaşından sonraki Eylül'de 4-5 yaş için olan hazırlık sınıfına (reception) başlar. Hazırlık sınıfının ilk haftalarında okul dil, iletişim, okuma yazma ve matematikte kısa bir değerlendirme yapar.
İlkokul (primary school) Year 1'den Year 6'ya kadardır. 1. aşama (key stage 1) Year 1 ve 2'yi kapsar; Year 1, 5-6 yaş içindir ve sesli okuma kontrolü (phonics screening check) vardır. 2. aşama (key stage 2) Year 3-6'dır; Year 4'te (8-9 yaş) çarpım tablosu kontrolü, Year 6'da (10-11 yaş) birçok kişinin hâlâ «SATs» dediği okuma, matematik, dilbilgisi ve yazım ulusal sınavları yapılır. Ayrıntılar ilkokul yazısında ve 6. yıl sınavı yazısında.
Ortaokul ve lise (secondary school) Year 7'den Year 11'e kadardır. 3. aşama (key stage 3) Year 7-9'dur (11-14 yaş) ve ulusal sınavı yoktur. 4. aşama (key stage 4) Year 10 ve 11'dir; çoğu çocuk Year 11'de (15-16 yaş) GCSE veya başka ulusal sınavlara girer. Ayrıntılar ortaokul ve lise yazısında ve GCSE yazısında.
Çoğu okulda giriş sınavı yoktur, ama seçici okullar (grammar school) öğrencileri başarıya göre ve giriş sınavıyla alır; «eleven-plus» sınavı olarak bilinir. Grammar okulları ve eleven-plus yazısında anlattık.
Okul türleri: belediyenin devlet okulları (community schools); ulusal müfredatı izleyen ama kendi din dersi olan dini okullar (faith schools); ücretsiz ama müfredatta daha serbest olan akademiler ve serbest okullar (academies, free schools); grammar okulları; özel eğitim gereksinimi olan çocuklar için özel okullar; ve ücretli özel okullar (independent schools). Akademiler ve özel okullar ulusal müfredatı izlemek zorunda değildir. Okulları devletin denetim kurumu (Ofsted) denetler.
Çocuk, yaz tatili bitmeden 16 yaşına girecekse Haziran'ın son cuması okulu bırakabilir. Ama sonra 18 yaşına kadar şunlardan birini yapmalıdır: örneğin kolejde tam zamanlı eğitime devam; çıraklığa başlamak (apprenticeship); ya da yarı zamanlı eğitimle birlikte haftada 20 saat veya daha fazla iş veya gönüllülük. Ayrıntılar 16 yaş sonrası seçenekler yazısında.
İngiltere'de diplomaların 9 seviyesi vardır. GCSE'nin 9-4 notları 2. seviye sayılır; A level ve T Level 3. seviyedir ve üniversiteye giden yolu açar. Okul her yaz döneminin sonuna kadar çocuğun ilerlemesi hakkında rapor yazmalı ve sizinle konuşmalıdır.
Zorunlu dersler: ilişkiler eğitimi (relationships education) tüm ilkokul ve ortaöğretim öğrencileri için zorunludur. Anne babalar, ilişkiler ve cinsel eğitim dersindeki cinsel eğitimin (sex education) bir kısmından veya tamamından çocuğun muaf tutulmasını isteyebilir, ama fen dersinde işlenen bölümden değil. Din dersi (RE) 18 yaşına kadar zorunludur, ama anne babalar bir kısmından veya tamamından muafiyet isteyebilir.
Okula düzenli devam yasal zorunluluktur ve izinsiz devamsızlığın cezası olabilir. Okul devamı yazısında anlattık.
Okurlarımız için notlar
İngiltere'deki «Year 1», Türkiye'deki birinci sınıfa denk değildir: çocuk okula bir yıl önce, hazırlık sınıfında başlar. Yurt dışından gelen çocuğun hangi yıla yerleşeceğini genellikle yaşı belirler.
İlişkiler ve cinsel eğitim dersi konusunda endişeliyseniz bilin ki ilişkiler eğitimi zorunludur, ama çocuğunuzun cinsel eğitimden (fen bölümü hariç) ve din dersinden muaf tutulmasını isteyebilirsiniz. Okul yazılı politikasını size ücretsiz vermelidir.
Ücretsiz yardım nereden alınır
- What qualification levels mean
Hükümetin diploma seviyeleri ve her seviyedeki diplomaların listesi hakkındaki rehberi.
Sık sorulan sorular
Çocuğum 7 yaşında. Hangi yıla girer?
Genellikle bunu öğretim yılı başındaki yaşı belirler. Ulusal müfredat tablosuna göre Year 3, 7-8 yaş içindir. Kesin yılı okul veya belediye belirler.
Devlet okulu ücretli mi?
Hayır. İngiltere'de 5-16 yaş arası tüm çocukların devlet okulunda ücretsiz yer hakkı vardır. Akademiler de para almaz. Yalnızca özel okulların ücreti vardır.
Akademi ile normal okul arasındaki fark ne?
İkisi de ücretsiz ve devlete aittir. Akademi bütçesini doğrudan devletten alır, kâr amacı gütmeyen bir kurum tarafından yönetilir ve ulusal müfredatı izlemek zorunda değildir, ama aynı kabul ve sınav kurallarına tabidir.
Çocuk 16 yaşından sonra tam zamanlı çalışabilir mi?
Tek başına hayır. İngiltere'de 18 yaşına kadar tam zamanlı eğitim, çıraklık ya da yarı zamanlı eğitimle birlikte haftada 20 saat veya daha fazla iş veya gönüllülük sürmelidir.
İngilizce kelimeler
Kaynaklar
- The national curriculum gov.uk
- School admissions gov.uk
- School leaving age gov.uk
- What qualification levels mean gov.uk
- Types of school gov.uk
Bu yazı şu resmi sayfalara dayanarak yazıldı ve en son 21 Ekim 2026 tarihinde onlarla kontrol edildi.