Maaş bordrosundaki vergi kodu: ne anlama gelir, yanlışsa ne yapılır
Bu sayfada
Kısaca
- Vergi kodunu (tax code) vergi idaresi (HMRC) işverenize veya emeklilik fonunuza verir, böylece ne kadar vergi keseceklerini bilirler. Tek işi veya tek emekli maaşı olanların çoğunda şu an 1257L kodu vardır.
- Kodunuz W1, M1 veya X ile bitiyorsa acil koddasınız; genellikle yeni işe başladığınızda ve önceki işin bilgileri gelmediğinde olur.
- Kod yanlışsa çevrimiçi vergi hesabınızda bilgilerinizi düzeltin. Kesilen fazla vergi genellikle maaşınızla geri döner.
Şimdi ne yapmalıyım
Vergi kodunuzu bordronuzda, vergi uygulamasında veya çevrimiçi hesabınızda bulun.Hükümet sitesinde: Check your Income Tax for the current year
Rakam ve harflerin ne anlama geldiğini öğrenmek için kodunuzu resmî araca girin.Hükümet sitesinde: Check what your tax code means
Bir şey yanlışsa (iş, emekli maaşı, gelir veya iş yan hakları) aynı çevrimiçi hesapta düzeltin.Hükümet sitesinde: Update your tax code
İş değiştirdiyseniz önceki işin P45 belgesini yeni işverene verin; yoksa önceki işvereninizden isteyin.
Ayrıntılı açıklama
Vergi kodu nedir: İşvereniz veya emeklilik fonunuz maaşınızdan ya da emekli maaşınızdan ne kadar gelir vergisi keseceğini bu kodla hesaplar. Her iş veya emekli maaşı için ayrı bir kodunuz olur. Kodu maaş bordronuzda, HMRC uygulamasında, çevrimiçi vergi hesabınızda veya «Tax Code Notice» yazısında bulursunuz.
Rakamlar: Koddaki sayı o işten ne kadar vergisiz gelir aldığınızı gösterir; idare vergisiz gelir hakkınızdan (Personal Allowance) başlar, iş yan hakları gibi şeyleri düşer ve son rakamı bir harfle değiştirir. Tek işi veya tek emekli maaşı olanların çoğunda şu an 1257L vardır.
Harfler: L normal vergisiz gelir hakkınız olduğu anlamına gelir. BR bu işin tüm gelirinin temel oranla vergilendirildiği anlamına gelir (genellikle ikinci iş için). 0T vergisiz hakkınızın bittiği ya da yeni işe başladığınız ve işverenin gerekli bilgiye sahip olmadığı anlamına gelir. K vergisiz hakkınızdan fazla vergilendirilmemiş geliriniz olduğu anlamına gelir. M eşinizin vergisiz hakkının yüzde 10'unun size aktarıldığı anlamına gelir. S ve C İskoçya veya Galler oranlarıyla vergi ödediğinizi gösterir. NT bu gelirden vergi ödemediğiniz anlamına gelir.
Acil kod: Yeni işverenin önceki gelir bilgileriniz yoksa acil kod alabilirsiniz; sonu W1 (haftalık maaş, örneğin 1257L W1), M1 (aylık maaş) veya X olan bir kod. Genellikle vergi yılı sonuna kadar kalır ve yeni yılda normal kod alırsınız.
Kod neden değişir: Yeni iş, ikinci iş veya emekli maaşı, vergiye tabi devlet yardımı, sınırı aşan birikim faizi, sağlık sigortası gibi iş yan hakları, Marriage Allowance veya yüksek gelirlilerde çocuk yardımı vergisi.
Kod yanlışsa: Genellikle idarenin bilgilerinin eksik veya yanlış olduğu anlamına gelir. Çevrimiçi hesabınızda işinizi, emekli maaşınızı ve gelirinizi kontrol edip düzeltin. İdare yeni kodu 15 iş günü içinde size ve işverene bildirir; aylık maaş alıyorsanız bir sonraki veya ondan sonraki bordroda, haftalık alıyorsanız üçüncü bordroda görünür. Yeni işe başladıysanız ve çevrimiçi yapamıyorsanız bilgilerin gelmesi için 35 gün bekleyin, sonra idareyle iletişime geçin.
Fazla veya eksik ödeme: Yanlış kod yüzünden fazla vergi kesildiyse idare işverenden farkı maaşınızla iade etmesini ister. Eksik ödediyseniz genellikle kod değiştirilerek bir veya birkaç yılda maaşınızdan alınır. Vergi yılı sonunda da hesaplanır ve gerekirse size yazı gönderilir.
İşten ayrıldıysanız mutlaka P45 alın ve sonraki işverene verin. Onsuz büyük olasılıkla acil kod alırsınız ve bilgiler düzelene kadar daha fazla vergi kesilebilir.
Anne babanıza veya bir arkadaşınıza vergi işlerinde yardım etmek istiyorsanız «güvenilir yardımcı» (trusted helper) olarak kaydolabilirsiniz.
Okurlarımız için notlar
Birleşik Krallık'taki ilk işinizde işverenin genellikle önceki gelir bilgileriniz olmaz ve acil kod alabilirsiniz. Endişelenmeyin; bilgiler idareye ulaşınca fazla vergi geri döner. HMRC yazısını anlamıyorsanız görmezden gelmeyin; çoğu zaman yalnızca yeni kodu bildirir.
Ücretsiz yardım nereden alınır
- HMRC – Income Tax enquiries
Çevrimiçi hizmeti kullanamıyorsanız gelir vergisi soruları için vergi idaresiyle resmî iletişim yolu.
Sık sorulan sorular
Kodum 1257L; doğru mu?
Tek işi veya tek emekli maaşı olanların çoğunun şu an aldığı kod budur. İkinci işiniz veya iş yan haklarınız varsa kodunuz farklı olabilir.
Kodum W1 veya M1 ile bitiyor; ne demek?
Acil koddur. Genellikle yeni işe başladığınızda ve bilgiler tamamlanmadığında olur. Çevrimiçi hesabınızda bilgilerinizi kontrol edin.
Fazla vergi ödedim; nasıl geri alırım?
Kodunuz düzeltildiğinde fark genellikle maaşınızla geri döner. Bilgiler eksikse vergi yılı sonunda size yazı gönderilir.
İkinci işim var; neden kodu BR?
O işin tüm gelirinin temel oranla vergilendirildiği anlamına gelir, çünkü vergisiz hak genellikle asıl işe uygulanır.
İngilizce kelimeler
Kaynaklar
- Tax codes gov.uk
Bu yazı şu resmi sayfalara dayanarak yazıldı ve en son 21 Ekim 2026 tarihinde onlarla kontrol edildi.