Birleşik Krallık'ın dört ülkesi: İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda (Devolution: England, Scotland, Wales, Northern Ireland)

Kısaca

Birleşik Krallık'ın 4 ülkesi vardır. İngiltere'nin ayrı bir parlamentosu yoktur; doğrudan Londra'daki Westminster'da bulunan Birleşik Krallık hükümeti tarafından yönetilir.

İskoçya (başkent: Edinburgh), Galler (başkent: Cardiff) ve Kuzey İrlanda (başkent: Belfast) kendi parlamento ve hükümetlerine sahiptir; buna «yetki devri» (devolution) denir.

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'da sağlık ve eğitim o ülkenin hükümetindedir; dış politika ve savunma gibi işler Birleşik Krallık hükümetindedir.

Şimdi ne yapmalıyım

Hangi ülkede yaşadığınıza bakın; sağlık, okul ve bazı başka konularda kurallar her ülke için ayrıdır.

İskoçya, Galler veya Kuzey İrlanda'da yaşıyorsanız sağlık ve eğitim için o ülkenin hükümet rehberlerine de bakın.

Adlar arasındaki farkı İngiltere, Britanya ve Birleşik Krallık yazısında okuyun.

Ayrıntılı açıklama

İngiltere: Birleşik Krallık'ın en büyük ülkesidir, ama ayrı bir parlamentosu veya hükümeti yoktur; tamamı Westminster'daki Birleşik Krallık hükümeti tarafından yönetilir. İngiltere'nin 1994'te belirlenen 9 bölgesi vardır; Londra bunlardan biridir ve 32 ilçesi (borough) ile «City of London»dan oluşur. Belediye vergisi, çöp ve konutun bir kısmı gibi yerel işler yerel belediyelerdedir.

İskoçya: Hem Westminster'daki Birleşik Krallık hükümetine hem de Edinburgh'daki İskoç hükümetine bağlıdır. Sağlık, eğitim ve hukuk İskoç hükümetindedir; anayasa, dış politika ve savunma Birleşik Krallık hükümetindedir. İskoçya'da 32 belediye bölgesi (council area) vardır.

Galler: Hem Birleşik Krallık hükümetine hem de Cardiff'teki Galler Parlamentosu'na (Senedd Cymru) bağlıdır. Sağlık, eğitim, tarım, yerel yönetim, çevre ve kültür Galler'dedir. Galler'de 22 yerel belediye vardır. Galce de İngilizceyle birlikte resmîdir; tabelalarda ve yazılarda görürsünüz.

Kuzey İrlanda: Hem Birleşik Krallık hükümetine hem de Belfast'taki Kuzey İrlanda Yürütme Kurulu'na (Northern Ireland Executive) bağlıdır. Sağlık, eğitim, sanayi, tarım, çevre ve kültür Kuzey İrlanda'dadır; uluslararası ilişkiler Birleşik Krallık hükümetindedir. Kuzey İrlanda'da 11 yerel yönetim bölgesi vardır.

Nasıl oluştu: Eylül 1997'de İskoçya ve Galler'de halk referandumda ayrı parlamentoya oy verdi; Kuzey İrlanda'da yetki devri, Mayıs 1998 referandumunda onaylanan «Hayırlı Cuma Anlaşması»nın parçasıydı. Birleşik Krallık Parlamentosu hâlâ her konuda yasa yapabilir, ama Birleşik Krallık hükümeti devredilmiş konularda o ülkenin parlamentosunun onayı olmadan normalde yasa yapmayacağını belirtmiştir.

Bu yüzden seçimlerde oy hakkı, resmî tatiller, okul ve sağlık gibi bazı kurallar ülkeden ülkeye değişir.

Okurlarımız için notlar

İskoçya veya Galler'de yaşıyorsanız, bu iki ülkede oturum izni olan yabancıların yerel seçimlerde ve o ülkenin parlamento seçimlerinde oy verebildiğini bilmek iyi olur; ayrıntılar seçimler ve oy hakkı yazısında. Nosere yazılarının çoğu İngiltere içindir ve her yazıda hangi ülke için olduğunu belirtiyoruz.

Sık sorulan sorular

Her ülkenin başkenti neresi?

Birleşik Krallık hükümeti Londra'da Westminster'dadır; İskoç hükümeti Edinburgh'da, Galler Parlamentosu Cardiff'te, Kuzey İrlanda hükümeti Belfast'tadır.

İngiltere'nin ayrı parlamentosu var mı?

Hayır. İngiltere doğrudan Birleşik Krallık hükümeti ve parlamentosu tarafından yönetilir.

İskoçya'da kurallar farklı mı?

Sağlık, eğitim ve hukuk gibi konularda evet; bunlar İskoç hükümetindedir.

Birleşik Krallık'ın dört ülkesi: İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda

Kısaca

Şimdi ne yapmalıyım

Ayrıntılı açıklama

Okurlarımız için notlar

Ücretsiz yardım nereden alınır

Sık sorulan sorular

İngilizce kelimeler

Kaynaklar