بیمهٔ ماشین در انگلستان: انواع بیمه، تخفیف عدم خسارت، فرانشیز و کلاهبرداری‌ها

توضیح کامل

قانون: برای رانندگی در جاده‌های بریتانیا باید بیمهٔ ماشین داشته باشی. حداقل قانونی بیمهٔ شخص ثالث است. به گفتهٔ دولت، اگر ماشینی داری که قابل رانندگی است، حتی اگر آن را نمی‌رانی، دست‌کم این بیمه لازم است؛ تنها استثنا وقتی است که رسماً اعلام کنی ماشین از جاده بیرون است (SORN). به این قانون «اجرای بیمهٔ پیوسته» می‌گویند. اگر نام تو صاحب ثبت‌شدهٔ ماشین بی‌بیمه‌ای باشد که از جاده بیرون اعلام نشده، ممکن است £100 جریمه شوی، ماشین قفل‌چرخ، توقیف یا نابود شود، یا در دادگاه تا £1,000 جریمه شوی. اعلام بیرون از جاده را در مقالهٔ مالیات جاده توضیح داده‌ایم.

بیمه برای راننده است، نه فقط ماشین: حتی اگر خود ماشین بیمه باشد، اگر بیمه‌ات رانندگی تو را با آن پوشش ندهد، ممکن است جریمه شوی. پلیس می‌تواند به کسی که ماشینی را بدون بیمهٔ درست می‌راند £300 جریمه و ۶ امتیاز منفی بدهد؛ در دادگاه ممکن است جریمهٔ بی‌سقف و محرومیت از رانندگی داشته باشد. پلیس می‌تواند ماشین را توقیف و گاهی نابود کند؛ برای پس گرفتنش باید مدرک بیمه نشان بدهی و هزینهٔ پارکینگ را بپردازی. اگر پلیس بخواهد، باید برگهٔ معتبر بیمه را نشان بدهی؛ اگر همراهت نیست، ممکن است بخواهند ظرف ۷ روز به ادارهٔ پلیس ببری.

سه نوع بیمه: ۱) بیمهٔ کامل (fully comprehensive): بالاترین سطح؛ تو، ماشینت و دیگران را در تصادف پوشش می‌دهد، خسارت ماشین خودت، هزینهٔ درمان و آسیب تصادفی را هم. می‌شود هزینهٔ حقوقی را هم اضافه کرد. بیمهٔ کامل ممکن است اجازه بدهد با اجازهٔ صاحب، ماشین دیگران را برانی، ولی معمولاً فقط با پوشش شخص ثالث؛ یعنی اگر مقصر باشی، خسارت آن ماشین را نمی‌دهد. ۲) شخص ثالث (third party): حداقل قانونی؛ هزینهٔ آسیب و خسارتی را که به دیگران و اموالشان می‌زنی می‌دهد، ولی برای خسارت یا دزدی ماشین خودت هیچ. ۳) شخص ثالث، آتش‌سوزی و دزدی (third party, fire and theft): مثل شخص ثالث، به‌اضافهٔ تعمیر یا جایگزینی اگر ماشینت دزدیده شود یا آتش بگیرد. نکتهٔ مهم: بیمهٔ کامل لزوماً گران‌ترین نیست، و بیمهٔ شخص ثالث بسته به سابقهٔ خسارت و محل زندگی ممکن است گران‌تر هم باشد؛ همیشه قیمت هر سه را بگیر.

تخفیف عدم خسارت (no-claims bonus): تخفیفی است که برای هر سال بدون ادعای خسارت می‌گیری و سال‌به‌سال بیشتر می‌شود؛ به گفتهٔ MoneyHelper معمولاً از ۳۰ درصد بعد از یک سال تا ۶۵ درصد یا بیشتر بعد از پنج سال. اگر تصادف کنی و خسارت بگیری، معمولاً دو سال از آن را از دست می‌دهی. حتی اگر خسارت نگیری، موقع تمدید باید هر تصادف یا آسیبی را اعلام کنی؛ وگرنه ممکن است خسارت‌های بعدی کم یا رد شود. با پرداخت اضافه می‌شود این تخفیف را محافظت کرد؛ معمولاً یعنی یک خسارت در یک سال یا دو خسارت در سه سال بدون از دست دادن تخفیف، ولی جلوی بالا رفتن حق بیمه را نمی‌گیرد. اگر فقط رانندهٔ اضافه (named driver) در بیمهٔ کس دیگری هستی، معمولاً تخفیف عدم خسارت برایت جمع نمی‌شود.

فرانشیز (excess): مبلغ ثابتی است که موقع ادعای خسارت خودت می‌پردازی و بسته به نوع خسارت فرق می‌کند. فرانشیز اجباری را شرکت بیمه تعیین می‌کند؛ می‌توانی فرانشیز داوطلبانه را بالا ببری تا حق بیمه (premium) کم شود، ولی موقع خسارت پول کمتری می‌گیری و شرکت‌ها معمولاً فرانشیز را اول می‌گیرند، پس باید توان پرداختش را داشته باشی.

قیمت بیمه به چه بستگی دارد: شرکت بیمه از اطلاعاتی مثل سن، کد پستی، ماشین و تغییرات آن، نوع پوشش، مسافت سالانه، خسارت‌های قبلی، سابقهٔ کیفری و سال‌های عدم خسارت استفاده می‌کند. هر ماشین یک گروه بیمه از ۱ تا ۵۰ دارد؛ ۱ ارزان‌ترین و ۵۰ گران‌ترین. چیزهایی که ممکن است کمک کند: ماشین در گروه پایین، امنیت بیشتر (دزدگیر، پارکینگ قفل‌دار)، یک رانندهٔ کم‌خطر اضافه، پرداخت سالانه به‌جای ماهانه (شرکت‌ها گاهی برای قسط ماهانه سود می‌گیرند)، خرید ۳ تا ۴ هفته پیش از شروع بیمه، و بیمهٔ جعبه‌سیاه (telematics) که رانندگی را می‌سنجد؛ ولی اگر رانندگی‌ات خوب نباشد، حق بیمه بالا می‌رود و حتی ممکن است بیمه لغو شود. بعضی شرکت‌ها برای دورهٔ Pass Plus تخفیف می‌دهند؛ مقدارش به شرکت بستگی دارد و همه نمی‌دهند. مسافت را کمتر از واقع نگو؛ اگر بیمه بفهمد بیشتر رانده‌ای، ممکن است خسارت کمتری بدهد.

مقایسه و خرید: سایت‌های مقایسهٔ قیمت جای خوبی برای شروع‌اند، ولی دست‌کم از دو سایت استفاده کن، چون همه یک معیار و یک شرکت‌ها را ندارند. ارزان‌ترین همیشه بهترین نیست. اگر از راه سایت‌ها بیمه پیدا نمی‌کنی، کارگزار بیمه ممکن است کمک کند. پیش از خرید چک کن: فرانشیز هر بخش، پوشش وسایل داخل ماشین، شیشه، گم شدن کلید، یدک‌کش، ماشین جایگزین (بعضی شرکت‌ها فقط ۱۴ تا ۲۱ روز)، و اینکه حتماً باید به تعمیرگاه مشخصی بروی یا نه.

چه چیزهایی را باید به شرکت بیمه بگویی: اطلاعات درست و به‌روز دربارهٔ خودت و ماشین؛ وگرنه ممکن است بیمه بی‌اعتبار شود و خسارتی پرداخت نشود. اگر آدرست عوض شد، ماشین را برای کار استفاده کردی، امتیاز منفی گرفتی، شغلت عوض شد، ماشین را تغییر دادی (مثلاً رینگ اسپرت)، تصادف کردی یا خسارت قبلی داشتی، یا جای پارک و دزدگیر عوض شد، خبر بده. لغو بیمه هر وقت ممکن است، ولی معمولاً جز موقع تمدید هزینهٔ لغو دارد و تخفیف همان سال را نمی‌گیری. اگر در پرداخت مشکل داری، بیمه را لغو نکن؛ با شرکت تماس بگیر. شرکت‌های بیمه موظف‌اند به مشتری در سختی مالی کمک کنند و راه‌ها را توضیح بدهند.

تصادف: اگر تصادفی باعث خسارت یا آسیب شد، باید اسم و آدرست و شمارهٔ پلاک را به هر کسی که دلیل موجه دارد بدهی (و اگر ماشین مال تو نیست، اسم و آدرس صاحبش را). اگر همان موقع ندادی، باید ظرف ۲۴ ساعت به پلیس گزارش بدهی. به شرکت بیمه هم باید خبر بدهی، حتی اگر نمی‌خواهی خسارت بگیری. اگر با رانندهٔ بی‌بیمه تصادف کردی، به پلیس بگو؛ اگر قربانی رانندهٔ بی‌بیمه یا فراری هستی، ممکن است بتوانی غرامت بگیری.

رانندگی در خارج: همهٔ بیمه‌های بریتانیا حداقل پوشش شخص ثالث را برای اتحادیهٔ اروپا و چند کشور دیگر دارند. برای بعضی کشورها، مثل ترکیه، ممکن است «کارت سبز» (green card) لازم باشد که شرکت بیمه می‌دهد؛ اگر پستی بفرستد، تا ۶ هفته وقت بگذار. پیش از سفر از شرکت بیمه بپرس.

هنرجو: اگر با گواهینامهٔ موقت تمرین می‌کنی، بیمهٔ هنرجو لازم داری؛ جزئیات در مقالهٔ گواهینامهٔ موقت است. اگر تازه قبول شده‌ای، مقالهٔ آزمون عملی را ببین.