اورژانس: کی به ۹۹۹ زنگ بزنی، کی به ۱۱۱، و کی به بیمارستان بروی

توضیح کامل

در انگلستان برای کمک پزشکی فوری سه راه اصلی هست: 999 برای خطر جانی، 111 برای وقتی کمک فوری لازم داری ولی جانت در خطر نیست، و اورژانس بیمارستان (A&E) برای آسیب‌های جدی و خطر جانی. اسم دیگر اورژانس بیمارستان emergency department یا casualty است.

999 برای خطر جانی است؛ مثل تصادف شدید رانندگی، سکتهٔ مغزی و حملهٔ قلبی. کسی که جواب می‌دهد چند سؤال می‌پرسد: جای اتفاق (مثلاً کدپستی یا نشانه‌ای نزدیک)، چه اتفاقی افتاده، و شمارهٔ تماس تو. اگر گفتند دوباره زنگ می‌زنند، مطمئن شو کسی هست که جواب بدهد. زنگ زدن به 999 همیشه به این معنی نیست که آمبولانس می‌فرستند؛ ممکن است بگویند خطری ندارد که خودت به اورژانس بروی، یا جای دیگری بروی. اگر خطر جانی باشد، امدادگر یا آمبولانس می‌فرستند و به تو می‌گویند تقریباً چقدر باید منتظر بمانی و در این مدت چه کار کنی.

تا آمبولانس برسد: پیش بیمار بمان؛ اگر خانه تاریک است چراغ‌ها را روشن کن و پرده‌ها را کنار بزن؛ اگر در ماشینی، چراغ‌های خطر را روشن کن؛ اگر حال بیمار یا جای شما عوض شد، دوباره به 999 زنگ بزن؛ حیوان خانگی را جایی ببند؛ اگر می‌توانی اطلاعات پزشک عمومی بیمار و داروهایش را آماده کن؛ و اگر حساسیتی دارد، به امدادگرها بگو.

111 وقتی به کارت می‌آید که فکر می‌کنی همین حالا کمک پزشکی لازم داری. از سه راه می‌شود از آن کمک گرفت: سایت 111 online، اپ NHS App، یا زنگ زدن به 111. وقتی در طول روز به پزشک عمومی‌ات دسترسی نداری یا مطبش بسته است (out-of-hours)، 111 تو را به بهترین جا می‌فرستد. بسته به وضعت ممکن است بگوید به 999 زنگ بزنی یا به اورژانس بروی، به مرکز درمان فوری بروی، پزشک عصر و آخر هفته را ببینی، پرستار به تو زنگ بزند، از متخصص فوری دندان یا سلامت روان کمک بگیری، با مطب خودت تماس بگیری، به داروساز بروی، یا در خانه از خودت مراقبت کنی.

سایت 111 برای ۵ سال به بالاست؛ برای بچهٔ زیر ۵ سال زنگ بزن. اگر مشکل پیچیده‌ای به‌خاطر بیماری قبلی داری، برنامهٔ درمان از پزشکت داری، یا مراقبت پایان عمر لازم است، هم بهتر است زنگ بزنی. پشت تلفن می‌پرسند که هستی، از کجا زنگ می‌زنی، چرا زنگ زده‌ای و برای خودت است یا کس دیگری. اگر برای کس دیگری زنگ می‌زنی، بهتر است کنارش باشی. بسته به جواب‌هایت ممکن است برایت آمبولانس بفرستند، تو را به خدمات فوری یا پزشک یا دندانپزشک بفرستند، یا ترتیبی بدهند که پرستار به تو زنگ بزند.

اگر قرار است پرستار به تو زنگ بزند، تو در صف هستی و لازم نیست دوباره زنگ بزنی، مگر اینکه علامت‌هایت عوض یا بدتر شود. پرستار تا ۳ بار سعی می‌کند به تو زنگ بزند؛ اگر جواب ندهی پیغام می‌گذارد، ولی نمی‌توانی به او زنگ بزنی و باید از اول به 111 زنگ بزنی. اگر علامت خطر جانی داری یا کسی سعی کرده به زندگی‌اش پایان بدهد، همین حالا به 999 زنگ بزن.

سایت 111 چند کار دیگر هم می‌کند: اگر داروی همیشگی‌ات تمام شده، برای هر سنی می‌تواند به داروخانهٔ نزدیک درخواست بدهد که مقدار محدودی دارو به تو بدهند تا نسخهٔ تکراری‌ات را درست کنی. برای مشکل دندان هم کمک می‌کند، مثلاً پیدا کردن دندانپزشک یا دندانپزشک اورژانسی اگر در منطقه‌ات جا باشد. ولی گواهی بیماری برای کار (fit note) نمی‌دهد و برایت در جای دیگر نوبت نمی‌گیرد یا لغو نمی‌کند.

اورژانس بیمارستان (A&E) شبانه‌روزی و هر روز باز است. خودت رانندگی نکن؛ از کسی بخواه برساندت یا به 999 زنگ بزن. اگر پیاده بروی، اول در پذیرش اسم، آدرس و دلیل آمدنت را می‌پرسند. بعد منتظر می‌مانی تا پزشک یا پرستار وضعت را بررسی کند (triage)؛ بدحال‌ترها زودتر دیده می‌شوند و آمدن با آمبولانس همیشه به این معنی نیست که زودتر نوبتت می‌شود. اورژانس‌ها الان خیلی شلوغ‌اند و احتمالاً باید مدتی منتظر بمانی. بعد از بررسی ممکن است بستری شوی، به مرکز درمان فوری یا پزشک همان‌جا فرستاده شوی، یا با نسخه به خانه برگردی.

مرکز درمان فوری (urgent treatment centre یا UTC) برای کمک فوری است وقتی خطر جانی در کار نیست؛ مثلاً پیچ‌خوردگی، احتمال شکستگی، زخم و کبودی، دل‌درد و استفراغ و اسهال، عفونت و جوش پوستی، تب بالا در بچه و بزرگسال، نگرانی‌های سلامت روان و قرص اورژانسی ضدبارداری. لازم نیست نزد پزشک عمومی ثبت‌نام کرده باشی یا آدرس ثابت داشته باشی، و لازم نیست شمارهٔ پروندهٔ درمانی‌ات (NHS number) را بدانی. گاهی می‌شود از سایت 111 برایش نوبت یا ساعت رسیدن گرفت.

این راهنما برای انگلستان است. در اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی خدمات کمک فوری خودشان را دارند.